روستای دهریز
روستایی تاریخی در پهنه زاگرس در دستهبندی جاذبهدهریز (دِهریز) روستایی از توابع شهرستان بروجرد در استان لرستان است که در دهستان بردسره از بخش اشترینان این شهرستان قرار دارد. این روستا در منطقهای وسیع با زمینهای صاف و حاصلخیز واقع شده و حدود دو هزار هکتار وسعت دارد که در اصطلاح محلی نزدیک به 108 جفت زمین عنوان شده است. دهریز از شمال به کهکدان، از جنوب به رضاآباد، از شرق به واشان و ده یوسف علی و از غرب به گلدره و رحمانآباد محدود میشود. این روستا در طول تاریخ در سه محل مختلف جابهجا شده و مردم آن به زبان لری سخن میگویند. بر اساس سرشماری سال 1395، دهریز 1479 نفر جمعیت و 436 خانوار داشته است. نامهای «دهلیز» و «دیکریز» نیز از نامهای پیشین این روستا بودهاند و گستردگی زمینهای کشاورزی، سابقه سکونت و موقعیت منطقهای آن، بخشی از ویژگیهای تاریخی و اجتماعی دهریز را شکل داده است.
مهمترین جاذبه دهریز، محوطه تاریخی تپه چارطاقی یا چهارتاقی است که بهعنوان یکی از نشانههای قدمت تاریخی روستا شناخته میشود. این تپه محل نخستین استقرار روستا بوده و بقایای آن از وجود محوطهای تاریخی با وسعت تقریبی 300 در 300 متر حکایت دارد. در روایتهای تاریخی و محلی، دهریز در روزگار یزدگرد سوم محل استقرار سپاه ایران و تأمین آذوقه آن معرفی شده و وجود آتشکدهای بزرگ با نام چارطاقی نیز از دلایل اهمیت این منطقه دانسته شده است. تپه چارطاقی در تاریخ 28 اسفند 1385 با شماره 18346 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و قدمت آن به قرون اولیه و میانی اسلامی نسبت داده شده است. از دیگر آثار تاریخی دهریز میتوان به مقبره شاه علی بیگ پیرناگ (شاهزاده علی) اشاره کرد که در کتاب «تاریخ حزین» نیز از آن یاد شده و بهعنوان زیارتگاهی مورد توجه مردم و زائران معرفی شده است. حمام قدیمی دهریز نیز از دیگر آثار قابل توجه روستا است که با ملات، خشت، گل و ساروج ساخته شده و معماری و امکانات سنتی آن، بخشی از بافت تاریخی روستا را نشان میدهد. در کنار این آثار، دشت گسترده و زمینهای کشاورزی اطراف روستا نیز چهرهای باز و چشماندازی روستایی به منطقه بخشیدهاند.
برای دسترسی به دهریز باید راههای منتهی به بخش اشترینان و شهرستان بروجرد را دنبال کرد و سپس از مسیرهای محلی به روستا رسید؛ دهریز در محدودهای میان بروجرد، ملایر و نهاوند قرار گرفته و فاصله آن از هر سه شهر حدود 30 کیلومتر عنوان شده است. بهترین زمان بازدید از روستا را میتوان فصلهای بهار و اوایل تابستان در نظر گرفت؛ زمانی که گشتوگذار در فضای روستایی، دشتهای اطراف و زمینهای کشاورزی شرایط مناسبتری دارد. بازدید از آثار تاریخی دهریز باید با رعایت اصول گردشگری مسئولانه انجام شود؛ بهویژه در محوطه چارطاقی و سایر آثار تاریخی نباید از دیوارهها و بقایای بناها بالا رفت، چیزی از محوطه جابهجا یا خارج کرد و در محیطهای طبیعی و زمینهای کشاورزی نیز باید از آسیبزدن به پوشش گیاهی و محصولات کشاورزی خودداری شود.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.