امامزاده صالح

امامزاده صالح یکی از شناخته‌شده‌ترین اماکن مذهبی و تاریخی شهر تهران است که در محله تجریش، منطقه یک شهرداری تهران و در شمال پایتخت قرار دارد. این زیارتگاه به صالح بن موسی کاظم، فرزند امام موسی کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) منسوب است و از دیرباز جایگاه ویژه‌ای میان مردم تهران و زائران دیگر شهرها داشته است. بنابر روایت‌های تاریخی و مذهبی، امامزاده صالح در اواخر قرن دوم هجری به ایران سفر کرد و در منطقه تجریش به شهادت رسید. بقعه او در طول قرن‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین مراکز زیارتی تهران تبدیل شده و امروزه علاوه بر جایگاه مذهبی، به‌عنوان یکی از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی پایتخت شناخته می‌شود. بنای امامزاده در سال ۱۳۵۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

یکی از ویژگی‌های برجسته این زیارتگاه، قدمت تاریخی و معماری ارزشمند آن است. شواهد معماری، ساخت بنای اولیه بقعه را به سده‌های هفتم و هشتم هجری نسبت می‌دهند و در منابع تاریخی نیز به وجود کتیبه‌ای متعلق به سال ۷۰۰ هجری قمری اشاره شده است. ساختمان اصلی با طرحی چهارگوش، دیوارهای قطور و طاق‌نماهای قدیمی ساخته شده و در دوره‌های بعد، به‌ویژه زمان قاجار، بخش‌های مختلف آن توسعه یافته است. گنبد کاشی‌کاری‌شده بنا در سال ۱۳۳۸ خورشیدی مرمت شد و در سال‌های بعد نیز بازسازی‌ها و توسعه‌های متعددی در مجموعه صورت گرفت. ضریح نقره‌ای و چوبی، رواق‌های آینه‌کاری‌شده، ایوان ورودی و حیاط وسیع از دیگر بخش‌های دیدنی این مجموعه هستند. در محوطه امامزاده همچنین آرامگاه پنج شهید گمنام قرار دارد. این مکان در گذشته به داشتن چناری کهن‌سال با قدمتی دست‌کم ۸۰۰ سال شهرت داشت؛ درختی که در نوشته‌های جهانگردان نیز از آن یاد شده، اما در سال ۱۳۷۹ قطع شد. نذر نمک و نذر گندم برای کبوتران حرم نیز از رسوم شناخته‌شده میان زائران این زیارتگاه به شمار می‌روند.

برای بازدید از امامزاده صالح می‌توان از مسیرهای مختلفی به میدان تجریش رفت. استفاده از خط یک متروی تهران و پیاده شدن در ایستگاه تجریش، یکی از آسان‌ترین راه‌های دسترسی به این مجموعه است؛ پس از خروج از ایستگاه و حرکت به سمت میدان تجریش، با چند دقیقه پیاده‌روی به زیارتگاه می‌رسید. اتوبوس‌های تندرو مسیر راه‌آهن به تجریش و تاکسی‌های میدان تجریش نیز امکان دسترسی به این مکان را فراهم می‌کنند. بهترین زمان بازدید از این زیارتگاه در تمام طول سال امکان‌پذیر است، اما فصل بهار و پاییز به دلیل هوای مطبوع‌تر شمال تهران، برای گشت‌وگذار در محله تجریش و جاذبه‌های اطراف آن مناسب‌تر هستند. بازدیدکنندگان می‌توانند در کنار زیارت، از بازار سنتی تجریش و دیگر دیدنی‌های نزدیک نیز بازدید کنند. رعایت پوشش متناسب با فضای مذهبی، حفظ آرامش زائران، پرهیز از آسیب رساندن به بنا و رعایت نظافت محوطه از نکات مهم در بازدید مسئولانه از این مجموعه است.