مدرسه غیاثیه خرگرد
استان خراسان رضوی
- پیادهروی
شاهکار مهندسی باد در دل کویر شرق ایران
آسبادهای نشتیفان یکی از شاخصترین جاذبههای تاریخی استان خراسان رضوی هستند که در شهر نشتیفان از توابع شهرستان خواف قرار دارند. این مجموعه ارزشمند که در سال 1381 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، از بزرگترین سازههای خشتی، گلی و چوبی کشور به شمار میرود و قدمت آن دستکم به دوره صفویه نسبت داده شده است؛ هرچند برخی شواهد تاریخی، پیشینهای بسیار کهنتر برای آن مطرح میکنند. آسبادها یا همان آسیابهای بادی، با بهرهگیری از بادهای معروف 120 روزه سیستان، نقش مهمی در تأمین معیشت مردم منطقه داشتهاند و امروزه نیز بهعنوان نمادی از دانش بومی و سازگاری انسان با اقلیم خشک شناخته میشوند.
این مجموعه تاریخی شامل دهها آسباد است که تعدادی از آنها همچنان فعال هستند و قابلیت تبدیل گندم به آرد را دارند. ساختار آسبادها بهصورت عمودمحور طراحی شده و پرههای آن به شکل عمودی حول محوری چوبی میچرخند؛ طراحیای که در نوع خود منحصربهفرد و حاصل درک دقیق از شرایط اقلیمی منطقه است. مصالح بهکاررفته شامل خشت، گل و چوب بوده و سازهها در دو بخش اصلی «پرخانه» در بالا و «آسخانه» در پایین شکل گرفتهاند. این سیستم ساده اما کارآمد، بدون نیاز به سوخت و انرژی خارجی، تنها با نیروی باد فعالیت میکند و نمونهای درخشان از استفاده از انرژیهای پاک در گذشته به شمار میرود. حضور آخرین آسیابانان سنتی در این مجموعه نیز به جذابیت فرهنگی آن افزوده و این مکان را به موزهای زنده از تاریخ تبدیل کرده است.
برای دسترسی به آسبادهای نشتیفان، میتوان از شهر مشهد بهسمت تربت حیدریه و سپس خواف حرکت کرد و پس از طی حدود 20 کیلومتر به نشتیفان رسید. همچنین مسیر ریلی تهران–خواف و راههای زمینی نیز دسترسی به این منطقه را تسهیل کردهاند. بهترین زمان بازدید از این جاذبه، فصل پاییز، زمستان و اوایل بهار است که شرایط آبوهوایی منطقه معتدلتر و مطلوبتر است. با توجه به بافت تاریخی و حساس این سازهها، رعایت اصول طبیعتگردی و گردشگری مسئولانه از جمله پرهیز از آسیب به بناها، حفظ پاکیزگی محیط و احترام به فرهنگ بومی منطقه، اهمیت ویژهای دارد.
نوشته زهرا لنگری آخرین بهروزرسانی
اینجا چه میشود کرد و چه لازم دارد
محوطه اطراف آسبادها و بافت قدیمی شهر، فضایی مناسب برای گشتوگذار آرام و پیادهروی سبک فراهم کرده است.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.