غار چنشت

غار چنشت، یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی و طبیعی استان خراسان جنوبی، در روستای چنشت از توابع شهرستان سربیشه قرار دارد. این روستا در میان رشته‌کوه باقران، در 60 کیلومتری شهر بیرجند و در ارتفاع 2150 متری از سطح دریا واقع شده و به دلیل سرسبزی، وجود چهار رودخانه فصلی، باغات پررونق و آب‌وهوای کوهستانی خنک، به‌عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری استان شناخته می‌شود. نام روستا که در اصل «چند شط» بوده، به‌مرور زمان به «چنشت» تغییر یافته و به‌دلیل زیبایی‌های طبیعی، آن را هم‌وزن «بهشت» می‌دانند.

در شمال روستای چنشت، غار چنشت در دل کوه و در نتیجه زمین‌لرزه‌های متعدد طی تاریخ شکل گرفته است. این غار تنها حدود 60 متر طول دارد، اما عبور از قسمت‌های مختلف آن دشوار و نیازمند دقت زیاد است. اهمیت تاریخی این غار در کشف بقایای استخوان‌ها، ابزارهای انسانی، ظروف سفالی، چرخ نخ‌ریسی و پارچه‌هایی متعلق به هزاره دوم و سوم پیش از میلاد است. غار چنشت همچنین محل پنهان شدن و در نهایت کشته شدن سید حامد علوی و فرزندانش در دوره خلافت عباسی بوده است. اجساد آن‌ها بعداً توسط سید محمد مشعشع در سال 614 هجری قمری از غار خارج شده و در محلی در همان روستا به خاک سپرده شدند.

در کنار غار چنشت، غار چهل‌چاه نیز قرار دارد که بنابر شواهد تاریخی، پناهگاه گروهی از مردم شامل زنان، مردان و کودکان بوده است که احتمالاً به‌علت بسته شدن ورودی غار، جان خود را از دست داده‌اند. این دو غار، به‌همراه مزار سید حامد علوی، بافت سنتی روستا و طبیعت اطراف، مجموعه‌ای کم‌نظیر از تاریخ، انسان‌شناسی و طبیعت‌گردی را در منطقه‌ای کوهستانی و خنک فراهم کرده‌اند که هر گردشگری را به خود جذب می‌کند.