غار یافته

غار یافته (Yafteh Cave) یک غار پیشاتاریخی واقع در استان لرستان، نزدیک خرم‌آباد، در دامنه کوه یافته از رشته‌کوه زاگرس است. این غار به‌عنوان بخشی از محوطه‌های پیشاتاریخی دره خرم‌آباد، در سال 2025 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. غار یافته در مسیر جاده خرم‌آباد به کوهدشت، در منطقه‌ای به نام سولیزه قرار دارد و گرچه فضای داخلی آن چندان وسیع نیست، اما از نظر باستان‌شناسی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

قدمت غار یافته به دوره پارینه‌سنگی جدید، بین 35 تا 28 هزار سال پیش بازمی‌گردد. حفاری‌های اولیه توسط فرانک هول و کنت فلنری در دهه 1960 انجام شد و از سال 1384 گروه ایران و بلژیکی به‌سرپرستی مارسل اوت و سونیا شیدرنگ ادامه کاوش‌ها را بر عهده گرفتند. نمونه‌های C14 متعدد، ابزار تیغه‌ای و تزئینات صدفی، دندانی و هماتیتی در آن یافت شده‌اند، که فرهنگ اوریناسی (Aurignacian) را نشان می‌دهد. همچنین، نگاره‌های رنگین (پیکتوگراف) متعلق به حدود 40 هزار سال پیش در آن شناسایی شده‌ که بیانگر آغاز هنر و رشد زندگی جمعی اولیه انسان است.

از نظر جغرافیایی، غار یافته در منطقه‌ای با طبیعت کوهستانی، پوشیده از درختان بلوط، زالزالک، و گون قرار گرفته است. منطقه اطراف آن زیستگاه گونه‌هایی چون خرگوش، روباه، گرگ، کبک و گراز نیز هست. برای بازدید، دسترسی با خودرو تا نزدیکی دامنه کوه ایجاد شده و مسیر پاکوبی کوتاه با شیب نسبتاً آرام به سمت ورودی غار می‌رسد. بهترین زمان سفر، فصل بهار و اوایل پاییز است که هوا معتدل و مناسب کاوش سبک و طبیعت‌گردی است. اگرچه بازدید از غار یافته بیشتر برای علاقه‌مندان به تاریخ و باستان‌شناسی جذاب است، اما به دلیل موقعیت طبیعی و منظره‌های کوهستانی اطراف، گردشگران طبیعت نیز از آن استقبال می‌کنند.