غارهای بان مسیتی

در دامنه کوه شهبازبند و در نزدیکی روستای تاریخی تیس از توابع بندر چابهار، مجموعه‌ای از غارهای طبیعی و مصنوعی با نام محلی بان مسیتی واقع شده‌اند که ترکیبی از معماری دست‌ساخت و طبیعت شکل‌یافته را به نمایش می‌گذارند. غار اول، یک غار طبیعی نیم‌دایره‌ای است که با دخالت انسانی گسترش یافته و به فضایی شبیه پرستشگاه یا زیارتگاه تبدیل شده است. درون این غار، مقبره‌ای کوچک با دیوارهای سفید گچی و گنبدی ساده دیده می‌شود که نشان از ارزش معنوی و مذهبی آن برای مردم منطقه دارد.

از سطح غار تا آرامگاه یک پله گود وجود دارد. بر فراز آرامگاه، مکعبی از سنگ و گچ ساخته شده که پایه گنبدی کوچک است. بدنه‌های این مکعب با گچ سفید پوشیده شده‌اند و در ورودی آرامگاه به سمت دره تیس و هم‌راستا با دهانه غار قرار گرفته است. ابعاد سطح آرامگاه حدود 0.8 در 1.3 در 1.8 متر است و بر دیواره‌های مکعب با جوهر قرمز و بنفش خطوط و نشانه‌هایی نقش بسته که شباهت زیادی به خط گجراتی و هندی دارند. طول و عرض غار 180 در 240 متر و ارتفاع آن نیز 240 متر است. در سمت راست غار طبیعی و در فاصله هفت قدمی، غار مصنوعی دیگری قرار دارد که آثار تراشکاری در آن به وضوح قابل مشاهده است.

دهانه این غار دوم حدود 80 سانتی‌متر ارتفاع دارد و سقف آن کوتاه است، به‌گونه‌ای که یک انسان متوسط تنها به شکل خمیده می‌تواند وارد آن شود. انتهای این غار بسته است و احتمال داده می‌شود با غار سوم یا چاه‌های زیرزمینی مرتبط باشد. سکویی از سنگ و گچ در این غار دیده می‌شود. غار سوم نیز در فاصله 50 متری در سمت چپ غار اصلی واقع شده و دهانه‌ای با قوس حدود 20 متر دارد. به‌نظر می‌رسد این سه غار بخشی از یک مجموعه ساختمانی با کاربری مذهبی یا آیینی بوده‌اند و در ورودی آن‌ها بقایای پلکان‌هایی برای دسترسی از سطح زمین دیده می‌شود.

بهترین زمان بازدید از بان مسیتی فصل پاییز تا اوایل بهار یعنی از مهر تا فروردین است؛ چرا که در این ماه‌ها هوا معتدل‌تر و دل‌پذیرتر است و از گرمای شدید تابستان خبری نیست. همچنین غروب آفتاب منظره‌ای بسیار دیدنی از دره تیس به نمایش می‌گذارد که از دهانه غار اول به‌وضوح قابل مشاهده است. توصیه می‌شود بازدید از این مکان تاریخی و طبیعی با راهنمای محلی همراه باشد تا اطلاعات دقیق‌تری از پیشینه فرهنگی و باورهای بومی مرتبط با این غارها دریافت شود.