تپه قلعه خان

تپه قلعه خان در حوالی شهرستان مانه و سملقان از استان خراسان شمالی واقع شده است. این تپه در مرکز روستای رسالت (که پیش‌تر «قلعه خان» نامیده می‌شد) و در فاصلهٔ تقریبی 25 کیلومتر غرب شهر آشخانه و 3 کیلومتر از شهر قاضی قرار دارد. وسعت این تپه حدود 5 هکتار است و ارتفاع آن به تقریباً 18 متر می‌رسد و در سال 1386 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این مکان یکی از بزرگ‌ترین استقرارگاه‌های پیش از تاریخ در منطقه محسوب می‌شود و شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که فعالیت انسانی در آن حداقل از دوره نوسنگی آغاز شده و تا دوره ساسانی ادامه یافته است. لایه‌های متعدد فرهنگی این تپه شامل دوره نوسنگی، عصر مفرغ، عصر آهن و دوره‌های تاریخی و اسلامی شناسایی شده‌اند که ارزش پژوهشی و تاریخی آن را دوچندان می‌کنند. یکی از یافته‌های شاخص این تپه، دیوارهای منقوشی مربوط به دوره مس و سنگ است که در سراسر اطراف آن پراکنده شده و نمایانگر هنر و مهارت پیشینیان در ساخت فضاهای دفاعی و استقرارگاهی است.

برای دسترسی به تپه قلعه خان، پس از رسیدن به شهر آشخانه یا شهر قاضی می‌توان با خودروی شخصی یا تاکسی به سمت روستای رسالت حرکت کرد؛ مسیر جاده‌ای مشخص و نسبتاً آسان است. بهترین زمان بازدید بهار تا اوایل تابستان است که هوا معتدل بوده و نور مناسب برای مشاهدهٔ جزئیات بافت باستانی فراهم است. همچنین توصیه می‌شود بازدیدکنندگان با رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه مانند عدم ورود به محوطه‌های غیرمجاز، برداشت نکردن آثار و عدم آلودگی محیط، از تخریب این میراث ارزشمند جلوگیری کنند.