آرامگاه خواجه ربیع یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و زیارتی شهر مشهد در استان خراسان رضوی است که در انتهای خیابان خواجه ربیع و در باغی وسیع و باصفا در منطقه حسین‌آباد خواجه ربیع قرار دارد. این اثر در تاریخ 15 دی 1310 با شماره ثبت 142 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده و از همان زمان تا امروز یکی از زیارتگاه‌های مهم و شناخته‌شده مشهد به شمار می‌رود. بنای کنونی آرامگاه به دستور شاه عباس صفوی و با توصیه شیخ بهایی در نیمه نخست سده یازدهم هجری قمری و میان سال‌های 1026 تا 1031 هجری قمری، با سرپرستی میرزا افلغ از سادات رضوی مشهد احداث شده است.

از نظر معماری، این بنا یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های هنر دوره صفوی محسوب می‌شود که با پلان هشت‌ضلعی بیرونی و ساختار چهارایوانی درونی طراحی شده است. گنبد فیروزه‌ای دوپوشه آن با ارتفاع حدود 18 متر، جلوه‌ای چشمگیر به مجموعه بخشیده و درون بنا با نقاشی‌های طلایی، کاشی‌کاری‌های معرق، نقوش اسلیمی و کتیبه‌های ارزشمند به خط علیرضا عباسی تزئین شده است. وجود دو کتیبه تاریخی با تاریخ‌های 1026 و 1031 هجری قمری، علاوه بر ارزش هنری، سندی مهم از زمان ساخت و تزئین این اثر به شمار می‌رود. این مجموعه در کنار باغ پیرامونی و فضای آرامستانی اطراف، هویت فرهنگی و تاریخی ویژه‌ای برای منطقه ایجاد کرده است. خواجه ربیع با نام اصلی ربیع بن خثیم، از تابعین مشهور و از افراد منتسب به طایفه بنی‌اسد و ساکن کوفه بود که در سال‌های پایانی عمر به ناحیه نوغان، مرکز ولایت توس، مهاجرت کرد و در سال 63 هجری قمری (و به روایتی 61 هجری) درگذشت. آرامگاه او از همان سده‌های نخستین، به‌عنوان مکانی محترم و زیارتی مورد توجه مردم بوده و در طول بیش از چهارده قرن، همواره جایگاه معنوی خود را حفظ کرده است. 

باغ پیرامون آرامگاه که امروز با نام «حسین‌آباد خواجه ربیع» شناخته می‌شود، از موقوفات این مجموعه است و اداره آن در دوره معاصر بر عهده آستان قدس رضوی قرار دارد. این باغ همچنین یکی از آرامستان‌های مهم مشهد به‌شمار می‌رود و برخی چهره‌های تاریخی مانند فتحعلی‌خان قاجار نیز در آن مدفون هستند. دسترسی به آرامگاه خواجه ربیع از طریق بزرگراه‌ها و مسیرهای شمالی شهر مشهد به‌راحتی امکان‌پذیر است و این مجموعه در انتهای بلوار خواجه ربیع قرار دارد. بهترین زمان بازدید از این مکان فصل بهار و پاییز است که فضای باغ اطراف در زیباترین حالت خود قرار داشته و شرایط آب‌وهوایی نیز معتدل‌تر است. در بازدید از این بنای تاریخی و مذهبی، رعایت اصول گردشگری مسئولانه از جمله حفظ سکوت، احترام به فضای زیارتی، جلوگیری از آسیب به بنا و محوطه و رعایت نظافت محیط اهمیت زیادی دارد و به حفظ ارزش‌های تاریخی و معنوی آن کمک می‌کند.