روستای خوشواش

روستای خوشواش از ییلاقات شاخص و مرتفع استان مازندران و از توابع شهرستان آمل است که در ارتفاعات رشته‌کوه البرز قرار گرفته و به‌دلیل موقعیت کوهستانی خود، چشم‌اندازهای گسترده‌ای از جنگل، دره‌های عمیق و دشت‌های مرتفع را در بر می‌گیرد. این روستا در ارتفاعی حدود 2500 تا 3000 متری از سطح دریا واقع شده و به‌عنوان یکی از مقاصد بکر طبیعت‌گردی شمال ایران شناخته می‌شود. خوشواش به‌واسطه قرارگیری در لایه‌های بالای جوی، اغلب در میان ابرها و مه فرو می‌رود و همین ویژگی آن را به یکی از خاص‌ترین ییلاقات منطقه تبدیل کرده است.

این منطقه علاوه بر چشم‌اندازهای طبیعی کم‌نظیر، به دلیل مشرف بودن کامل به دشت مازندران، در شب‌های صاف امکان تماشای گستره‌ای از شهرهای اطراف مانند آمل، بابل، قائم‌شهر و ساری را فراهم می‌کند؛ منظره‌ای که در کنار آسمان پرستاره و کهکشان راه شیری، جلوه‌ای کم‌نظیر ایجاد می‌کند. وجود چشمه‌های متعدد، پوشش گیاهی مرتعی و بوته‌ای و همچنین بافت سنتی و روستایی خانه‌ها، هویت طبیعی و فرهنگی خاصی به این منطقه بخشیده است. معماری بومی با استفاده از سنگ، چوب و گل، همچنان در بخش‌هایی از روستا قابل مشاهده است و بیانگر سبک زندگی سازگار با اقلیم سخت کوهستانی است. خوشواش در زبان محلی، خشواش است، که در آن خش به معنای خوش و واش به معنای علف به کار می رود. پس خوشواش به معنای خوش علف یا علفزار خوب و مرغوب به کار می رود. این روستا از سه قسمت تشکیل شده است: اولین بخش، بائس محله است که در غرب خوشواش است و بافت قدیمی آن را در برمی گیرد. دومین بخش، آمل محله است که در مرکز آن است و اکثر جمیعت آن اهالی آمل هستند. و سومین بخش خوشواش چندر محله است که در شرق خوشواش است و بیشتر اهالی آن کشاورز و دامدار هستند.

دسترسی به روستای خوشواش از مسیرهای کوهستانی و جاده‌های خاکی انجام می‌شود که از محور هراز و همچنین مسیرهای فرعی بلده و چمستان قابل دسترسی است و به همین دلیل نیازمند احتیاط در رانندگی، به‌ویژه در شرایط بارندگی است. بهترین زمان بازدید از این ییلاق فصل تابستان است، زمانی که هوای خنک و مطبوع آن، مقصدی مناسب برای فرار از گرمای مناطق پایین‌دست فراهم می‌کند. با توجه به نبود زیرساخت‌های اقامتی گسترده، گردشگران معمولاً از کمپینگ یا اقامت در خانه‌های محلی استفاده می‌کنند. رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه مانند حفظ پاکیزگی محیط، عدم آسیب به پوشش گیاهی و احترام به زندگی روستاییان، در این منطقه اهمیت ویژه‌ای دارد.