گرداب سنگی
شاهکار مهندسی آب در دل تاریخ در دستهبندی جاذبهگرداب سنگی یکی از آثار تاریخی ارزشمند ایران است که در استان لرستان، شهر خرمآباد و در بافت قدیمی شهر، در نزدیکی میدان تختی قرار دارد. این سازه منحصربهفرد که در زبان محلی «گرداو بردینه» نامیده میشود، یادگاری از دوره ساسانیان است و بهعنوان یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی این شهر شناخته میشود. این بنا در تاریخ 18 مرداد 1355 با شماره 1274 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و امروزه بهعنوان نمادی از دانش مهندسی و مدیریت منابع آب در ایران باستان مورد توجه گردشگران قرار دارد. قرارگیری این اثر در مرکز شهر و نزدیکی به دیگر جاذبههای تاریخی، اهمیت آن را دوچندان کرده است.
گرداب سنگی در واقع سازهای دایرهای شکل است که با استفاده از سنگ و ساروج پیرامون یک چشمه ساخته شده تا آب آن را ذخیره و بهصورت هدفمند به نقاط مختلف شهر باستانی شاپورخواست منتقل کند. قطر این بنا حدود 18 متر، پهنای دیواره آن 3 متر و ارتفاع آن تا کف چشمه نزدیک به 18 متر است. در بخش شرقی سازه، دریچهای تعبیه شده که وظیفه هدایت آب به کانالهای آبرسانی را بر عهده داشته است. آب این چشمه بهطور میانگین حدود 170 لیتر در ثانیه دبی دارد که در فصل بهار افزایش مییابد. این سیستم هوشمندانه نهتنها برای ذخیره آب، بلکه برای تأمین آب مصرفی شهر و حتی آسیابهای اطراف نیز مورد استفاده قرار میگرفته است. ویژگی فصلی بودن چشمه باعث شده که در نیمه دوم سال میزان آب کاهش یابد، اما در فصلهای پرآب، جلوهای بسیار تماشایی پیدا کند.
برای بازدید از گرداب سنگی، کافی است به مرکز شهر خرمآباد و محدوده خیابان هفده شهریور و میدان تختی مراجعه کنید؛ دسترسی به این اثر بسیار آسان و درونشهری است. بهترین زمان بازدید از این جاذبه فصل بهار است، زمانی که چشمه در پرآبترین حالت خود قرار دارد و فضای اطراف نیز از طراوت و سرسبزی بیشتری برخوردار است. بازدید از این مکان معمولاً زمان زیادی نمیطلبد، اما ارزش تاریخی و معماری آن بسیار قابل توجه است. رعایت اصول طبیعتگردی مسئولانه در این بازدید اهمیت زیادی دارد؛ از جمله پرهیز از ورود به حریم چشمه، آسیب نزدن به دیوارههای تاریخی و حفظ پاکیزگی محیط اطراف تا این میراث ارزشمند برای نسلهای آینده نیز باقی بماند.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.