گنبد زنگوله یکی از بناهای تاریخی کمتر شناخته‌شده استان سمنان است که در جنوب‌غربی شهر دامغان و در محدوده بوستان شهید ملایی قرار دارد. این اثر ارزشمند مربوط به سده هفتم هجری قمری (دوره ایلخانی) بوده و در تاریخ 23 فروردین 1346 با شماره 650 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. بنای گنبد زنگوله به‌طور کامل از خشت خام ساخته شده و از نظر شیوه ساخت و تکنیک‌های معماری، نمونه‌ای قابل توجه در میان آثار خشتی ایران به شمار می‌رود. با وجود قدمت بالا، کاربری دقیق این بنا مشخص نیست و همین موضوع باعث شکل‌گیری روایت‌های مختلفی درباره هویت آن شده است.

از نظر معماری، گنبد زنگوله دارای ساختاری ساده اما قابل تأمل است که نحوه انتقال بار گنبد به پایه‌ها از ویژگی‌های برجسته آن محسوب می‌شود و توجه معماران و پژوهشگران را به خود جلب کرده است. در فضای داخلی بنا، نشانه‌هایی شبیه به قبور دیده می‌شود که موجب شده برخی این مکان را آرامگاه بدانند. بر اساس یکی از روایت‌های محلی، این بنا مدفن یکی از سرداران یعقوب لیث صفاری به نام «زنگارود» است و نام «زنگوله» نیز تغییر یافته همان نام دانسته می‌شود، هرچند شواهد قطعی در این‌باره وجود ندارد. با وجود اهمیت تاریخی، این اثر در حال حاضر دچار فرسایش و آسیب‌های جدی شده و بخش‌هایی از آن رو به ویرانی رفته است.

دسترسی به گنبد زنگوله از داخل شهر دامغان و از طریق مسیرهای شهری منتهی به بوستان شهید ملایی امکان‌پذیر است و بازدید از آن در تمام طول سال انجام می‌شود، اما فصل‌های بهار و پاییز به دلیل شرایط آب‌وهوایی مناسب، زمان بهتری برای بازدید هستند. با توجه به وضعیت فعلی بنا، رعایت اصول گردشگری مسئولانه اهمیت دوچندان دارد؛ از جمله خودداری از ورود به بخش‌های آسیب‌پذیر، حفظ نظافت محیط و توجه به ارزش تاریخی اثر. گنبد زنگوله با وجود ناشناخته بودن، یکی از نمونه‌های مهم معماری خشتی ایران است که نیازمند توجه و حفاظت بیشتر است.