قلعه جوشین که با نام محلی «جوشون قالاسی» نیز شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی استان آذربایجان شرقی و از جاذبه‌های شاخص شهرستان ورزقان است که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این قلعه تاریخی در منطقه ارسباران و ناحیه دیزمار، میان روستاهای جوشین و گال، بر فراز یک کوه مرتفع و صخره‌ای در محیطی کاملاً کوهستانی و سخت‌گذر قرار دارد. موقعیت استراتژیک قلعه باعث شده در گذشته به‌عنوان یک مرکز مهم دفاعی و فرماندهی مورد استفاده قرار گیرد و امروز نیز به‌عنوان یکی از مقاصد جذاب گردشگری تاریخی و طبیعت‌گردی شناخته شود.

این دژ سنگی دارای معماری منحصربه‌فردی است که با استفاده از صخره‌های طبیعی و ساختار خشکه‌چین شکل گرفته و شامل پلکان‌های کنده‌شده در دل کوه، حوضچه‌های ذخیره آب و فضاهای استقرار نگهبانان است. وجود دو صخره بلند در شرق و غرب قلعه که نقش دیدبانی داشته‌اند، نشان‌دهنده اهمیت نظامی آن در دوران مختلف تاریخی است. همچنین کانال‌های هدایت آب باران و برف به داخل حوضچه‌ها، نمونه‌ای از دانش مهندسی بومی در مدیریت منابع آب در ارتفاعات محسوب می‌شود. سفالینه‌های کشف‌شده در محوطه قلعه نیز نشان از قدمت بسیار طولانی این اثر، از دوره‌های پیش از اسلام تا دوران تاریخی متأخر دارد.

برای دسترسی به قلعه جوشین باید از شهرستان ورزقان به سمت منطقه خاروانا و سپس روستای جوشین حرکت کرد و ادامه مسیر را در جاده‌های کوهستانی و مسیرهای پاکوب طی نمود. صعود به قلعه به دلیل شیب تند و مسیرهای سنگی تنها از یک مسیر باریک و پلکانی امکان‌پذیر است و به آمادگی بدنی مناسب نیاز دارد. بهترین زمان بازدید از این اثر تاریخی فصل بهار و تابستان است که شرایط آب‌وهوایی منطقه معتدل‌تر بوده و طبیعت ارسباران در زیباترین حالت خود قرار دارد. گردشگران باید در هنگام بازدید از این دژ تاریخی از صعودهای غیرایمن، آسیب به ساختار سنگی و رهاسازی زباله در محیط طبیعی خودداری کنند تا این میراث ارزشمند تاریخی و طبیعی حفظ شود.