برج خان یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی استان بوشهر است که در شهر بندر ریگ از توابع شهرستان گناوه قرار دارد. این عمارت ارزشمند در سال 1777 میلادی به دستور خانعلی خان حیات‌داوودی، از خوانین نامدار منطقه، ساخته شد و برای سال‌ها به‌عنوان محل سکونت و مرکز اداره امور سیاسی و حکومتی خاندان حیات‌داوودی مورد استفاده قرار گرفت. برج خان با بیش از دو قرن قدمت، نمونه‌ای برجسته از معماری «بیت هیلانی» در جنوب ایران به شمار می‌رود؛ سبکی که نمونه‌های مشابه آن در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز دیده می‌شود. این اثر تاریخی به دلیل ارزش معماری و فرهنگی خود، امروزه از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری بندر ریگ و استان بوشهر محسوب می‌شود.

معماری برج خان بر اساس الگوی حیاط مرکزی شکل گرفته و بنا از دو بخش اندرونی و بیرونی تشکیل شده است. در میانه حیاط، حوضی قرار دارد و اتاق‌ها پیرامون آن ساخته شده‌اند. ساختمان دو طبقه است و در هر طبقه دو اتاق با ابعاد تقریبی 5 در 5 متر و راهروهایی میان آن‌ها دیده می‌شود. در نمای اصلی، ایوان یا طارمه‌ای قرار دارد که با 14 ستون استوار شده و جلوه‌ای باشکوه به بنا بخشیده است. پشت‌بام برج با سرستون‌هایی مزین به گل‌میخ‌های کروی آراسته شده که رو به خلیج فارس قرار گرفته‌اند و جلوه‌ای شبیه نگهبانان برج ایجاد می‌کنند. مصالح اصلی بنا از سنگ‌های اسفنجی حاصل از مرجان، صدف، گوش‌ماهی و فسیل‌های دریایی تشکیل شده و در ساخت آن از ملات ساروج، چوب صندل، چوب ساج و بوریای طبیعی استفاده شده است. گره‌چینی‌های ظریف، گچ‌بری‌های هنرمندانه، هلال‌های رنگی، پنجره‌های چوبی کرکره‌ای، قاب‌های چوبی آیینه و تزئینات الهام‌گرفته از نقوش گیاهی و جانوری، زیبایی این عمارت تاریخی را دوچندان کرده‌اند.

برای بازدید از برج خان باید به شهر بندر ریگ در شمال استان بوشهر سفر کنید. این بنا در بخش جنوبی شهر قرار دارد و دسترسی به آن از طریق جاده ساحلی بوشهر–گناوه و خیابان‌های اصلی بندر ریگ امکان‌پذیر است. بهترین زمان بازدید از برج خان از اواخر پاییز تا اوایل بهار است؛ زیرا در این فصل‌ها آب‌وهوای سواحل خلیج فارس معتدل‌تر بوده و شرایط مناسبی برای گردش و بازدید از بناهای تاریخی فراهم می‌شود. هنگام بازدید نیز لازم است از لمس تزئینات، وارد کردن آسیب به بخش‌های تاریخی، نوشتن یادگاری روی دیوارها و رها کردن زباله در محوطه خودداری کنید تا این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده نیز حفظ شود.