کاخ مروارید که با نام کاخ شمس نیز شناخته می‌شود، یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی و آثار معماری مدرن ایران در مهرشهر کرج، استان البرز است. این کاخ بین سال‌های 1345 تا 1347 به دستور شمس پهلوی، دختر دوم رضاشاه، ساخته شد و به دلیل طراحی منحصربه‌فرد و ارزش معماری خود، در تاریخ 12 بهمن 1381 با شماره 7067 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. طراحی این مجموعه توسط «ویلیام وسلی پیترز» از بنیاد فرانک لوید رایت انجام شده و فرم کلی آن با الهام از یک سفره‌ماهی و صدفی که مرواریدی را در بر گرفته است، شکل گرفته؛ موضوعی که نام «کاخ مروارید» نیز از آن الهام گرفته شده است. این مجموعه در زمینی به وسعت 111 هکتار و با زیربنای حدود 2500 مترمربع ساخته شده و یکی از مهم‌ترین نمونه‌های معماری مدرن قرن بیستم در ایران به شمار می‌رود.

کاخ مروارید در دوران خود از مجهزترین اقامتگاه‌های سلطنتی ایران محسوب می‌شد و بخش‌هایی مانند تالار پذیرایی، تالار طلایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آب‌نما، دفتر اختصاصی شمس، اتاق صدف، محل نگهداری پرندگان کمیاب و دریاچه مصنوعی را در خود جای داده بود. سقف مارپیچی با نورگیرهایی به شکل دانه‌های مروارید، دریاچه‌ای که سه ضلع کاخ را احاطه کرده و طراحی متفاوت فضاهای داخلی، این بنا را به اثری کم‌نظیر در تاریخ معماری ایران تبدیل کرده است. با وجود ارزش تاریخی و هنری فراوان، کاخ طی سال‌های گذشته بر اثر بی‌توجهی، اختلافات مالکیتی و سرقت بخش زیادی از تزئینات و اموال، آسیب‌های جدی دیده و بخش‌های داخلی آن در وضعیت نامناسبی قرار گرفته است. در سال‌های اخیر محوطه مجموعه ساماندهی شده، جشنواره‌های فرهنگی و نوروزی در آن برگزار شده و امکاناتی مانند قایق پدالی در دریاچه مجموعه نیز برای بازدیدکنندگان فراهم شده است؛ هرچند دسترسی به فضای داخلی کاخ همچنان محدود یا وابسته به شرایط مرمت و برنامه‌های میراث فرهنگی است.

برای دسترسی به کاخ مروارید، کافی است خود را به مهرشهر کرج و انتهای بلوار ارم برسانید. این مجموعه از طریق خودروی شخصی از مسیر بزرگراه شهید لشکری و همچنین با استفاده از مترو کرج و تاکسی‌های مهرشهر به‌راحتی قابل دسترسی است. بهترین زمان بازدید از محوطه کاخ، فصل‌های بهار و پاییز است که آب‌وهوا معتدل بوده و فضای سرسبز مجموعه جلوه‌ای چشم‌نواز دارد. پیش از سفر، بهتر است از وضعیت باز بودن مجموعه و امکان بازدید از بخش‌های مختلف آن اطمینان حاصل کنید، زیرا شرایط بازدید ممکن است با توجه به روند مرمت تغییر کند. همچنین در هنگام حضور در محوطه تاریخی، از آسیب رساندن به فضای سبز، بناها و آثار تاریخی خودداری کرده و با رعایت اصول طبیعت‌گردی و گردشگری مسئولانه، در حفظ این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده سهیم باشید.