قلعه صمصام‌السلطنه یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی استان چهارمحال و بختیاری است که در شهر شلمزار، مرکز شهرستان کیار، قرار دارد. این قلعه به دستور نجفقلی‌خان بختیاری، ملقب به صمصام‌السلطنه و از رجال برجسته دوره قاجار و رئیس‌الوزرای ایران، در حدود سال 1307 هجری قمری ساخته شد. این بنای تاریخی علاوه بر اینکه محل سکونت صمصام‌السلطنه بوده، در دوران جنبش مشروطه نیز به‌عنوان یکی از پایگاه‌های مشروطه‌خواهان مورد استفاده قرار می‌گرفت. قلعه صمصام‌السلطنه در 26 آذر 1356 با شماره ثبت 1506 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه یکی از شاخص‌ترین جاذبه‌های تاریخی شهرستان کیار به شمار می‌رود.

این قلعه با پلان مستطیلی و مساحتی حدود هزار متر مربع ساخته شده و معماری آن نمونه‌ای ارزشمند از شیوه ساخت بناهای مسکونی اشرافی دوره قاجار است. ساختمان در دو طبقه احداث شده که امروزه تنها طبقه نخست آن سالم باقی مانده و بخش زیادی از طبقه دوم تخریب شده است. طبقه اول شامل اتاق‌هایی با پوشش طاق و تویزه، ایوانی سراسری با ستون‌های سنگی و سرستون‌های مزین به نقوش گیاهی، درها و پنجره‌های چوبی و پلکانی داخلی برای ارتباط میان طبقات بوده است. در گذشته، حوضی دایره‌ای در مرکز حیاط جلوه‌ای زیبا به فضای قلعه می‌بخشید که امروزه تنها آثار آن باقی مانده است. استحکام سازه، استفاده از مصالح بومی و تزیینات سنگی ظریف، از مهم‌ترین ویژگی‌های معماری این بنای تاریخی محسوب می‌شوند.

برای بازدید از قلعه صمصام‌السلطنه باید به بخش شرقی شهر شلمزار، در حدود 40 کیلومتری شهرکرد، مراجعه کنید که از طریق جاده آسفالته و وسایل نقلیه شخصی یا عمومی به‌راحتی قابل دسترسی است. بهترین زمان بازدید از این اثر تاریخی از اواسط بهار تا پایان تابستان است؛ زمانی که آب‌وهوای خنک و مطبوع منطقه، شرایط مناسبی برای گردش در بنا و بازدید از دیگر جاذبه‌های اطراف مانند دریاچه شلمزار و حمام‌های تاریخی فراهم می‌کند. هنگام بازدید نیز با خودداری از آسیب رساندن به دیوارها، ستون‌های سنگی و تزیینات تاریخی، لمس نکردن بخش‌های آسیب‌پذیر و رعایت نظافت محیط، در حفظ این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده سهیم باشید.