کاخ صاحبقرانیه یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی شهر تهران و از شاخص‌ترین آثار به‌جامانده از دوران قاجار است که در مجموعه فرهنگی تاریخی کاخ نیاوران، در میدان باهنر (نیاوران) و در شمال پایتخت قرار دارد. این کاخ به دستور ناصرالدین‌شاه قاجار در سال 1267 هجری قمری (1229 خورشیدی) ساخته شد و به دلیل قرار گرفتن در منطقه خوش‌آب‌وهوای شمیران، به‌عنوان اقامتگاه ییلاقی و بعدها مقر حکومتی وی مورد استفاده قرار گرفت. صاحبقرانیه در میان باغی سرسبز با وسعت حدود 11 هکتار جای گرفته و به واسطه معماری باشکوه، پیشینه تاریخی و رویدادهای مهمی که در آن رقم خورده، از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی تهران به شمار می‌رود.

این کاخ دو طبقه با وجود نمای بیرونی ساده، در فضای داخلی از زیباترین نمونه‌های هنر معماری ایرانی بهره می‌برد. آینه‌کاری‌های چشمگیر تالار جهان‌نما، گچ‌بری‌های نفیس، ارسی‌های چوبی، سقف‌های منقوش، فرش‌های دست‌باف ایرانی، مبلمان فرانسوی، ظروف ارزشمند اروپایی و آثار هنری متعدد، جلوه‌ای کم‌نظیر به فضای داخلی بخشیده‌اند. حوضخانه تاریخی، تالار آینه، اتاق مذاکرات، اتاق انتظار سفرا، اتاق استراحت و بخش‌های مختلف اداری از مهم‌ترین قسمت‌های این مجموعه هستند. همچنین فرمان مشروطیت در حیاط این کاخ به امضای مظفرالدین‌شاه رسید و در دوره پهلوی نیز از آن به‌عنوان دفتر کار محمدرضا پهلوی استفاده می‌شد. امروزه این بنا به‌دلیل ارزش تاریخی و هنری خود یکی از مهم‌ترین آثار مجموعه نیاوران محسوب می‌شود؛ هرچند در سال‌های اخیر بخش‌هایی از آن برای مرمت و استحکام‌بخشی موقتاً از دسترس بازدیدکنندگان خارج شده است.

برای دسترسی به کاخ صاحبقرانیه می‌توان از خیابان باهنر (نیاوران) وارد مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران شد. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو، ایستگاه تجریش است که ادامه مسیر از طریق تاکسی یا اتوبوس‌های منتهی به میدان باهنر انجام می‌شود. فصل‌های بهار و پاییز، به‌دلیل آب‌وهوای مطبوع و زیبایی باغ نیاوران، بهترین زمان بازدید از محوطه این مجموعه هستند. هنگام بازدید، رعایت قوانین مجموعه، خودداری از لمس آثار تاریخی، حفظ سکوت، احترام به فضای فرهنگی و جلوگیری از آسیب به فضای سبز، نقش مهمی در حفاظت از این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده دارد.