چوپانان یکی از روستاهای شهرستان نایین در استان اصفهان و از توابع بخش انارک است که در فاصله حدود 95 کیلومتری شرق انارک قرار دارد. این روستای کویری با بافت خشتی منظم و ساختار شطرنجی خود، یکی از نمونه‌های شاخص سکونتگاه‌های کویری منطقه به شمار می‌رود؛ به‌گونه‌ای که نظم قرارگیری خانه‌ها و امتداد کوچه‌ها، جلوه‌ای متفاوت به سیمای روستا بخشیده است. سنگ بنای چوپانان در حدود سال 1280 هجری شمسی گذاشته شد و شکل‌گیری آن با حفر قنات و سکونت شترداران و گله‌داران اهل انارک پیوند خورده است. اهالی روستا از گذشته به کشاورزی و دامداری اشتغال داشته‌اند و در کنار آن، رانندگی کامیون نیز از مشاغل رایج منطقه بوده است. گویش محلی مردم، «چوپونونی» نام دارد و از نظر واژگان و لحن، شباهت‌هایی با فارسی و برخی لهجه‌های مناطق مرکزی و جنوبی ایران دارد.

مهم‌ترین ویژگی چوپانان، ترکیب بافت تاریخی و معماری خشتی آن با چشم‌اندازهای کویری پیرامون است. خانه‌های خشتی با رنگ‌مایه‌های گرم، کوچه‌های منظم، بادگیرهای سنتی و وجود عناصر مرتبط با زندگی کویری، سیمای روستا را از بسیاری از سکونتگاه‌های پیرامون متمایز کرده است. در میان دیدنی‌های منطقه می‌توان به امامزاده سید جلال‌الدین، حمام عمومی قدیمی، بقایای قلعه چوپانان و مهم‌تر از همه شنزارهای گسترده ریگ جن در شمال روستا اشاره کرد؛ پهنه‌ای کویری با ماسه‌های روان، زمین‌های نمکی و چشم‌اندازهای متفاوت که از مقاصد شناخته‌شده کویرگردی در این محدوده است. کاروانسرای عباسی در روستای عباس‌آباد و معدن سرب نخلک نیز از جاذبه‌های تاریخی پیرامون چوپانان هستند که می‌توانند در برنامه سفر منطقه قرار بگیرند. کشاورزی مبتنی بر قنات نیز همچنان بخشی از هویت روستا محسوب می‌شود و محصولاتی مانند گندم، جو، پسته، انار، زردآلو و انواع محصولات صیفی در مزارع اطراف آن تولید می‌شود. پوشش گیاهی پیرامون نیز شامل گونه‌هایی مانند بادام کوهی، ریواس، آنغوزه و گون است و در زیست‌بوم منطقه، گونه‌های مختلفی از پرندگان، پستانداران و خزندگان کویری مشاهده می‌شوند.

چوپانان از طریق جاده‌های ارتباطی انارک، جندق و اردکان قابل دسترسی است و مسیرهای منتهی به روستا عمدتاً جاده‌ای هستند. برای سفر به بخش‌های کویری و به‌ویژه ریگ جن، همراهی راهنمای آشنا با منطقه و استفاده از خودروی مناسب کویر ضروری است؛ زیرا ماسه‌های روان، زمین‌های نمکی و برخی نواحی باتلاقی می‌توانند برای افراد ناآشنا خطرآفرین باشند. با توجه به اقلیم گرم و خشک منطقه، اوایل پاییز از زمان‌های مناسب‌تر برای بازدید از چوپانان و گشت‌وگذار در محیط کویری اطراف آن محسوب می‌شود و فصل‌های خنک سال نیز برای فعالیت‌های فضای باز شرایط مطلوب‌تری دارند. در زمان بازدید، بهتر است از ورود بدون راهنما به مناطق ناشناخته کویری، تخریب پوشش گیاهی، نزدیک شدن به حیات وحش و رها کردن زباله خودداری شود و برای حفظ چشم‌انداز طبیعی و بافت تاریخی روستا، از آسیب رساندن به بناهای خشتی و برداشت اشیای تاریخی نیز پرهیز شود.