روستای چم

روستای چم از توابع دهستان پیشکوه در بخش مرکزی شهرستان تفت، استان یزد است و حدود ۵ کیلومتری شمال‌شرقی شهر تفت قرار دارد. این روستا با اقلیم گرم و خشک، در عین حال از آب‌وهوایی نسبتاً پاک و دلپذیر برخوردار است و طبیعت دشت‌مانند، باغ‌ها و فضای سبز آن در کنار بافت تاریخی روستا، چهره‌ای متفاوت به منطقه بخشیده است. چم از روستاهای شناخته‌شده زرتشتی‌نشین تفت به شمار می‌رود و زندگی مردم آن با کشاورزی، باغداری، دامداری و برخی فعالیت‌های سنتی و صنایع‌دستی پیوند دارد. انار، بادام، گندم، یونجه، جو، چغندرقند، شلغم و برخی گیاهان دارویی مانند شاتره و خاکشیر از محصولات و پوشش‌های گیاهی منطقه هستند و آب مورد نیاز کشاورزی و زندگی نیز از قنات و شبکه لوله‌کشی تأمین می‌شود. ترکیب طبیعت روستا با پیشینه فرهنگی و آیین‌های زرتشتی، چم را به یکی از روستاهای فرهنگی و گردشگری مهم شهرستان تفت تبدیل کرده است.

مهم‌ترین جاذبه طبیعی چم، سرو کهنسالی است که در حیاط آتشکده زرتشتیان روستا قرار دارد و با ارتفاع حدود ۱۸ متر و قدمتی نزدیک به سه هزار سال، یکی از شاخص‌ترین درختان تاریخی منطقه محسوب می‌شود. این سرو با شماره شناسایی ۴۰ در فهرست میراث طبیعی کشور ثبت شده و در کنار آن جایگاهی برای روشن کردن شمع و آتش مقدس زرتشتیان ساخته شده است. آتشکده زرتشتیان چم نیز از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی روستا است که در سال ۱۳۸۶ با شماره ۱۹۹۸۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دخمه چم، اقامتگاه کلبه اجدادی و فضاهای مرتبط با صنایع‌دستی و سنت‌های زرتشتیان نیز از دیگر دیدنی‌های روستا به شمار می‌روند. برگزاری آیین سده در آتشکده چم از رویدادهای فرهنگی شناخته‌شده این روستا است که در شامگاه دهم بهمن‌ماه برگزار می‌شود و زرتشتیان و علاقه‌مندان فرهنگ و آیین‌های ایران باستان در آن حضور پیدا می‌کنند؛ همین پیوند میان میراث طبیعی، معماری، آیین‌های سنتی و شیوه زندگی محلی، بخش مهمی از جذابیت گردشگری چم را شکل داده است.

برای سفر به روستای چم، فصل‌های بهار و تابستان به دلیل هوای مطبوع‌تر و سرسبزی طبیعت و باغ‌های منطقه زمان مناسب‌تری هستند و در این دوره می‌توان با آرامش بیشتری در فضای روستا و پیرامون آن به گشت‌وگذار پرداخت. دسترسی به چم از شهر تفت و مسیرهای ارتباطی دهستان پیشکوه امکان‌پذیر است و فاصله کم روستا با شهر تفت، بازدید از آن را در برنامه سفرهای یک‌روزه منطقه نیز آسان می‌کند. در زمان بازدید از آتشکده، سرو کهنسال و دیگر مکان‌های فرهنگی، رعایت حرمت فضاهای آیینی و احترام به سنت‌ها و باورهای جامعه محلی اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین هنگام حضور در باغ‌ها و طبیعت اطراف روستا باید از آسیب زدن به درختان و پوشش گیاهی، رها کردن زباله و ایجاد آلودگی صوتی خودداری کرد تا طبیعت و میراث فرهنگی چم در کنار یکدیگر حفظ شوند.