قلعه مظفری

قلعه مظفری یکی از بناهای تاریخی شهر الشتر، مرکز شهرستان سلسله در شمال استان لرستان است که به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی تعلق دارد. این بنای تاریخی به دستور یکی از خوانین محلی منطقه از خاندان حسنوند ساخته شد و در گذشته از مراکز مهم حکومتی و اجتماعی الشتر به شمار می‌رفت. قلعه مظفری در خیابان ۲۴ متری، امتداد خیابان امام خمینی شهر الشتر قرار دارد و به دلیل پیوند با تاریخ محلی و فرهنگ قوم لک، از اهمیت تاریخی و فرهنگی برخوردار است. این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شماره ۴۱۴۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و امروزه یکی از جاذبه‌های تاریخی شاخص شهرستان سلسله محسوب می‌شود. بازدید از این بنا فرصتی برای آشنایی با بخشی از پیشینه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی منطقه و شناخت معماری بناهای حکومتی محلی در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی فراهم می‌کند.

قلعه مظفری بنایی دوطبقه با پلان مستطیل‌شکل است که در ساخت آن از مصالحی مانند آجر، سنگ، چوب، گچ و خشت خام استفاده شده و شیوه معماری آن با طاق‌های ضربی و عناصر سنتی ساختمان‌سازی شناخته می‌شود. این مجموعه حدود ۷۵۰ مترمربع مساحت دارد و حیاط آن نیز فضایی در حدود ۲۰ در ۲۵ متر را در بر می‌گیرد. قلعه در گذشته چهار برج مدور در گوشه‌های خود داشته که از میان آن‌ها تنها یک برج باقی مانده است؛ برجی که با ترکیب سنگ و آجر ساخته شده و از بخش‌های شاخص بنا به شمار می‌رود. طبقه نخست با شیوه‌های سنتی ساخته شده و در طبقه دوم، تیرهای چوبی و تزئینات گچی در بخشی از بنا دیده می‌شود. قلعه مظفری در گذشته علاوه بر کارکرد حکومتی و محل استقرار حاکمان محلی، برای برگزاری مراسم ملی و مذهبی و گردهمایی بزرگان و ریش‌سفیدان منطقه نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. همین کاربردهای متنوع، این بنا را به بخشی از حافظه تاریخی و اجتماعی مردم الشتر تبدیل کرده است. هنگام بازدید، توجه به ساختار برج باقی‌مانده، شیوه پوشش سقف‌ها، مصالح بومی و سازمان فضایی بنا می‌تواند شناخت بهتری از معماری و کارکرد تاریخی آن به دست دهد.

برای بازدید از قلعه مظفری باید به شهر الشتر در شهرستان سلسله سفر کنید. این بنا در محدوده شهری و در خیابان ۲۴ متری، امتداد خیابان امام خمینی قرار دارد و می‌توان از مسیرهای جاده‌ای منتهی به الشتر و سپس خیابان‌های داخل شهر به آن دسترسی پیدا کرد. از آنجا که قلعه در بافت شهری واقع شده است، بازدید از آن را می‌توان با گشت‌وگذار در دیگر بخش‌های شهر و آشنایی با فرهنگ محلی منطقه همراه کرد. بهار و اوایل پاییز، به دلیل شرایط معمولاً مطبوع‌تر هوا، زمان مناسبی برای سفر به الشتر و بازدید از جاذبه‌های تاریخی آن هستند؛ البته امکان بازدید به وضعیت فعالیت مجموعه و ساعات پذیرش بستگی دارد و بهتر است پیش از مراجعه بررسی شود. در جریان بازدید، رعایت ضوابط حفاظت از آثار تاریخی اهمیت زیادی دارد؛ از دست‌زدن به بخش‌های فرسوده، نوشتن یادگاری روی دیوارها، جابه‌جایی مصالح و ورود به قسمت‌های محدودشده خودداری کنید تا این یادگار ارزشمند برای بازدیدکنندگان آینده نیز حفظ شود.