باغ محتشم

باغ محتشم که با نام پارک شهر رشت نیز شناخته می‌شود، یکی از قدیمی‌ترین بوستان‌های شهر رشت در استان گیلان است که پیشینه آن به دوران سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار بازمی‌گردد. این باغ تاریخی به همت اکبرخان بیگلربیگی، از مالکان و افراد ثروتمند عصر ناصری، شکل گرفت و درخت‌کاری، خیابان‌کشی و ساخت عمارت تابستانی آن نیز زیر نظر او انجام شد. پس از درگذشت اکبرخان، باغ به دخترش رسید و با ازدواج او با صادق‌خان اکبر محتشم‌الملک، نام باغ محتشم بر این مجموعه ماندگار شد. این باغ در دوره پهلوی، در ازای بدهی‌های مالیاتی به تصرف دولت درآمد و از ۲۲ شهریور ۱۳۳۹ به‌عنوان پارکی عمومی در اختیار مردم قرار گرفت. باغ محتشم امروزه علاوه بر ارزش تاریخی و فضای سرسبز خود، به‌دلیل قرارگرفتن آرامگاه هوشنگ ابتهاج، شاعر نامدار ایرانی، در آن نیز اهمیت فرهنگی دارد؛ پیکر این شاعر در ۵ شهریور ۱۴۰۱ در این باغ به خاک سپرده شد.

یکی از شاخص‌ترین دیدنی‌های باغ محتشم، عمارت کلاه‌فرنگی است که در گذشته به‌عنوان اقامتگاه تابستانی اکبرخان و حاکمان پس از او استفاده می‌شد. این عمارت از بیرون سه‌طبقه به نظر می‌رسد، اما در واقع چهار طبقه دارد و اتاق هشت‌گوش بالایی آن با پنجره‌هایی رو به باغ، از ویژگی‌های متمایز بنا محسوب می‌شود. عمارت کلاه‌فرنگی در ۲۶ آبان ۱۳۷۵ با شماره ۱۷۶۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. درختان کهن‌سال، مسیرهای پیاده‌روی، برکه و فواره‌ها، نیمکت‌ها و فضای مناسب برای استراحت، از دیگر جذابیت‌های این پارک هستند. باغ محتشم همچنین امکاناتی مانند زمین بازی کودکان، وسایل ورزش همگانی، زمین ورزشی، میز تنیس، دیواره سنگ‌نوردی، آلاچیق و سرویس بهداشتی دارد و برای گردش خانوادگی، ورزش و گذراندن اوقات فراغت مناسب است. در کنار این جاذبه‌ها، آرامگاه هوشنگ ابتهاج نیز مقصدی ارزشمند برای علاقه‌مندان به شعر و ادبیات فارسی به شمار می‌رود.

باغ محتشم در جنوب شهر رشت، خیابان حافظ و در مجاورت رودخانه گوهررود قرار دارد و می‌توان با خودروی شخصی یا وسایل نقلیه عمومی به آن دسترسی پیدا کرد. این باغ در تمام فصل‌های سال دیدنی است؛ بهار با جوانه‌زدن درختان و طراوت فضای سبز، تابستان با سایه درختان کهن‌سال و پاییز با برگ‌های زرد و نارنجی، جلوه‌های متفاوتی از آن را به نمایش می‌گذارند. زمستان نیز حال‌وهوای خاص خود را دارد. برای بازدید، می‌توانید زمانی را به قدم‌زدن در مسیرهای باغ، تماشای عمارت کلاه‌فرنگی و بازدید از آرامگاه هوشنگ ابتهاج اختصاص دهید. با توجه به اهمیت تاریخی و فضای طبیعی این مجموعه، بهتر است از آسیب‌زدن به درختان و گیاهان، رهاکردن زباله و ایجاد آلودگی صوتی خودداری کنید. همچنین رودخانه گوهررود به‌دلیل گزارش آلودگی‌های شهری و بیمارستانی، محل مناسبی برای شنا یا استفاده تفریحی از آب نیست.