عمارت ملا لطف‌الله شیخ‌الاسلام

عمارت ملا لطف‌الله شیخ‌الاسلام از بناهای تاریخی و ارزشمند شهر سنندج در استان کردستان است که حدود ۱۵۰ سال پیش، در دوره سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار، به دستور ملا لطف‌الله شیخ‌الاسلام، از علمای اهل سنت و قاضی‌القضات منطقه کردستان، ساخته شد. این مجموعه در ابتدا بخش‌های اندرونی و بیرونی و فضاهای وابسته‌ای داشت و پس از درگذشت بانی آن، به دو بخش اصلی تقسیم شد و به مالکان دیگری رسید. بخش بیرونی بعدها به مالکیت عبدالحمیدخان سنندجی، مشهور به سالار سعید، درآمد و امروزه موزه سنندج در همین بخش قرار دارد؛ بخش اندرونی نیز پس از مدتی در اختیار خانواده حبیبی، به اداره میراث فرهنگی استان کردستان واگذار شد.

از ویژگی‌های معماری این عمارت می‌توان به تالار تشریفات، حوضخانه، زیرزمین و اتاق‌های آراسته به گچ‌بری و آینه‌کاری اشاره کرد. اروسی هفت‌لنگه با شیشه‌های رنگی در بخش بیرونی از شاخص‌ترین عناصر بناست و جلوه‌ای چشمگیر به تالار می‌بخشد. در بخش اندرونی نیز اتاق پنج‌دری با گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های دیواری و اتاق دو‌دری معروف به نارنجستان از فضاهای قابل توجه بوده‌اند. حمام تاریخی مجموعه که در بخش اندرونی و ضلع غربی زیرزمین قرار دارد، از دیگر قسمت‌های ارزشمند عمارت است؛ این حمام شامل ورودی، سربینه یا حمام سرد، گرمخانه، تون، خزینه و خلوتی بوده و با آهک‌بری، کاشی‌کاری تک‌رنگ و نقش‌های هندسی، اسلیمی و حیوانی تزئین شده است. موزه سنندج نیز در بخش بیرونی عمارت فعالیت دارد و بازدید از آن فرصت آشنایی با آثار تاریخی و باستان‌شناسی را فراهم می‌کند.

برای بازدید از عمارت، به بافت تاریخی سنندج و محدوده خیابان امام خمینی، خیابان شاپور و کوچه حبیبی بروید؛ بخش موزه با نام موزه سنندج یا عمارت سالار سعید نیز شناخته می‌شود. فصل بهار و اوایل پاییز معمولاً برای گشت‌وگذار در بافت تاریخی شهر و دیدن دیگر جاذبه‌های نزدیک مناسب‌تر است. پیش از برنامه‌ریزی، ساعت فعالیت و امکان بازدید از بخش‌های مختلف را بررسی کنید، زیرا ساختمان موزه و بخش اندرونی کاربری‌های متفاوتی دارند و ممکن است همه قسمت‌های مجموعه برای بازدید عمومی در دسترس نباشند. هنگام بازدید نیز به تزئینات ظریف، شیشه‌های رنگی و بخش‌های تاریخی بنا توجه کنید و از لمس یا آسیب‌رساندن به آثار و عناصر معماری بپرهیزید.