باغ خان

باغ خان یکی از بناهای تاریخی و جاذبه‌های گردشگری شهر بشرویه در استان خراسان جنوبی است که در بافت قدیمی این شهر و در خیابان ملاعبدالله تونی بشروی، کوی ملا‌سعدی قرار دارد. این بنای تاریخی در اواسط دوره قاجار ساخته شده و از خانه‌های قدیمی و ارزشمند بشرویه به شمار می‌رود. باغ خان به امیرحسن‌خان طبسی تعلق داشته و بعدها با سکونت خانواده طاووسی در آن، نام خانه طاووسی نیز برای این بنا رایج شده است. وسعت زیاد خانه و حیاط بزرگ و مربع‌شکل آن از دلایل نام‌گذاری این مجموعه به باغ خان هستند.

معماری باغ خان با استفاده از مصالح بومی مانند خشت خام و گل شکل گرفته و نمای بیرونی آن با کاهگل و قاب‌بندی‌های گچی تزئین شده است. اتاق‌های مختلف بنا در اطراف حیاط مرکزی قرار دارند و شامل فضاهایی برای نشیمن تابستانی و زمستانی، انبار و تنورخانه می‌شوند. در میانه ضلع شرقی و غربی حیاط، دو ایوان روبه‌روی یکدیگر ساخته شده‌اند و شاه‌نشین خانه در پشت ایوان شرقی قرار دارد. یکی از شاخص‌ترین بخش‌های این مجموعه، حوض‌خانه هشت‌ضلعی آن است که با گنبد کلاه‌فرنگی، گچ‌بری‌های ظریف و تزئینات رسمی‌بندی جلوه معماری ویژه‌ای دارد. نور این فضا از طریق پنجره‌های مشبک تعبیه‌شده در ساقه گنبد تأمین می‌شود. همچنین جریان آب قنات بشرویه در گذشته از حوض‌خانه عبور می‌کرد و پس از آن برای آبیاری درختان حیاط مورد استفاده قرار می‌گرفت. وجود بادگیر در بخش جنوبی بنا نیز از دیگر ویژگی‌های معماری اقلیمی آن است که به تهویه و خنک‌سازی فضا کمک می‌کرده است.

برای بازدید از باغ خان می‌توان از خیابان ملاعبدالله تونی بشروی وارد کوی ملا‌سعدی شد و به این بنای تاریخی دسترسی پیدا کرد. با توجه به اقلیم گرم و خشک بشرویه، فصل‌های بهار و پاییز زمان مناسب‌تری برای بازدید از این جاذبه و گشت‌وگذار در بافت تاریخی شهر هستند. بازدید از بخش‌های مختلف خانه معمولاً کمتر از یک ساعت زمان می‌برد. هنگام بازدید بهتر است از لمس تزئینات گچی، آسیب رساندن به دیوارهای خشتی و ایجاد تغییر در بخش‌های تاریخی بنا خودداری شود. همچنین رعایت نظافت محیط و احترام به حریم فضاهای تاریخی، به حفظ این اثر ارزشمند برای بازدیدکنندگان آینده کمک می‌کند.