Belâği Boğazı

Belâği Boğazı, Pasargad ovasının güneybatısında,Ceysqan'dan Kasrüddeşt'e giden yolun kuzeyinde, yemyeşil Kemin Ovası'nda yer alır. Boğazın uzunluğu yaklaşık 12 kilometre, genişliği ise 200 ile 500 metre arasındadır. Ancak Pulvar (ya da Sivend) Nehri ve sık orman ağaçları nedeniyle boğazı enine geçmek zordur; yalnızca dağın yamacındaki dar bir patika üzerinden geçilebilir. Boğazın başlangıcında, dağın içine yaklaşık 200 metre uzunluğunda ve 1,5 metre genişliğinde bir yol oyulmuştur; izleri, bu yolun çok eski çağlara ait olduğunu gösterir. Zamanla ve geçişlerin artmasıyla birlikte yolun üstündeki kaya duvarlar yontulmuş, böylece bazı noktalarda yolun genişliği 10 metreye kadar ulaşmıştır.

Boğazın ortasında, geçmişteki yoğun geçiş trafiğini gösteren eski bir köprünün ayakları görülür. Boğaz geçidi, Puze-i Sengber, Tirendaz ve Puze-i Sorh adlı noktalardan geçtikten sonra Belâği Ovası adlı bir ovaya ulaşır. Bu boğaz, Saadetabad Boğazı'na paralel uzanır; ancak onun aksine yemyeşil, iklimi hoş ve ağaçlarla doludur. Hiç kuşkusuz bu yol, Ahameniş İmparatorluğu döneminde ve sonraki yüzyıllarda Persepolis (Taht-ı Cemşid), Nakş-ı Rüstem, İstahr ve Pasargad arasında önemli bir bağlantı yoluydu ve oradan Hegmataneh'e (Ekbatana) doğru uzanıyordu.

Belâği Boğazı, Kral Yolu'nun, yani Kraliyet Yolu'nun güzergâhında yer alan mekânlardan biridir; bu yol dünyada bilinen ilk uluslararası yoldur. Kervan yolu niteliğindeki bu güzergâh, büyük Ahameniş şehirlerini birbirine bağlıyordu ve bu boğazın içinden geçmek, ziyaretçiyi tarihin derinliklerine götüren eşsiz bir tarihî ve doğal deneyimin parçasıdır.