Golestan Barajı

Golestan Barajı, Gonbed-ı Kavus şehrinin 12 kilometre kuzeydoğusunda, Gürgan Irmağı (Gorgan-Rud) üzerinde inşa edilmiştir ve bölgenin su kaynakları ve doğası açısından görülmeye değer önemli yerlerinden biri sayılır. Baraj yemyeşil, manzarası güzel bir bölgede yer alır; aşağı havzadaki arazilere tarımsal su sağlamasının yanı sıra balık yetiştirme merkezlerinden biri olarak da kullanılmaktadır. Golestan Barajı'nın inşasına İslam Devrimi'nden sonra, 1374 yılında başlandı ve 1379'da hizmete girdi. Ancak sadece bir yıl sonra, 1380 yılının Mordad ayında, bu bölge ülke tarihinin en yıkıcı sellerinden birine tanık oldu; bu sel 500'den fazla kişinin hayatına mal oldu ve Golestan Barajı'nın rezervuarının tamamen dolmasına neden oldu. Bu olayın ardından, selleri daha iyi kontrol etmek amacıyla yukarı havzada Golestan 2 Barajı inşa edildi. O selde Gürgan Irmağı'nın debisi saniyede 3000 metreküpün üzerine çıktı ve nehrin genişliği 10 metreden 400 metreye yükseldi.

Golestan Barajı homojen toprak dolgu tiptedir; 25 metre kret yüksekliği, 1350 metre kret uzunluğu ve normal durumda yaklaşık 56 milyon metreküplük rezervuar kapasitesiyle su depolamada ve sel önlemede önemli bir rol oynar. Bu baraj ayrıca bir yönlendirme barajı ve iletim kanalı yardımıyla Ugabi (Oğabi) Irmağı'nın suyunu ana rezervuara aktarır. Barajın inşasının önemli hedefleri arasında Gürgan Irmağı sağ sahilindeki yaklaşık 10 bin hektarlık arazinin basınçlı sulama sistemiyle geliştirilmesi, Voşmgir Barajı şebekesindeki sulama durumunun iyileştirilmesi ve mevsimsel selların kontrol altına alınması yer almıştır. Bugüne kadar hedeflenen arazilerin 5600 hektarı sulama kapsamına alınmıştır. Barajın çevresindeki doğal manzara ve sakin ortam sayesinde, bu yer teknik ve ekonomik kullanımlarının yanı sıra doğa turizmi meraklılarının da ilgisini çekmiş olup Golestan Eyaleti'nin rekreasyon potansiyellerinden biri olarak da değerlendirilebilir.

Golestan Barajı'na ulaşmak için Gonbed-ı Kavus şehrinden kuzeydoğu yönünde ilerleyin. Baraja giden ana yol belirgindir ve güzergâh boyunca yönlendirme tabelaları bulunur. Yola çıkmadan önce yolların durumunu ve hava koşullarını kontrol etmeniz önerilir. Golestan Barajı'nı ziyaret etmek için en iyi zaman, havanın ılıman olduğu ve barajın çevresindeki doğanın yemyeşil ve büyüleyici hâle geldiği ilkbahar ile yaz başıdır. Bu mevsimlerde doğal manzaraları izlemek ve barajın çevresindeki rekreasyon olanaklarından yararlanmak mümkündür.