Kiyapi Köyü

Kiyapi, Mazenderan Eyaleti'ne bağlı Miyandorud ilçesinin merkez bucağında, Kuhdeşt kırsal bölgesinde yer alan yemyeşil ve tarihi bir köydür. 212 hanede yaşayan 920'yi aşkın nüfusuyla köy, kökleri Amard ve Tapuri kavimlerine uzanan Taberi halkının köklü yerleşimlerinden biri sayılır. Kiyapi halkı Taberi dilini Sari şivesiyle konuşur; yerel kültür ve ana dili bugün de günlük yaşamlarında canlılığını korumaktadır. Köy, Sari ile Çehardange arasındaki yüksek kesimlerde, sık Hirkan ormanlarının içinde yer alır. Ilıman dağ iklimi ve yemyeşil manzaraları, burayı doğa turizmiyle ilgilenenler için çekici bir rota haline getirmiştir. Kiyapi, Çurt Gölü ve Şehid Racai Barajı'nın yakınındadır ve Sari şehrine uzaklığı yaklaşık 65 kilometredir. Bu sayede köye ulaşım nispeten kolaydır ve yolcular için günübirlik gezi imkânı vardır.

Kiyapi'nin göz alıcı doğası, sık ormanları, şelaleleri ve soğuk su pınarlarıyla burayı doğa turizmi ve köy gezileri sevenler için çekici bir rota haline getirmiştir. Köyün ziyaret ve gezi mekânları arasında İmamzade Abdulazim ve Mustafa Mahmud Mazeh Anıtı sayılabilir; bunlar doğal güzelliklerin yanı sıra bölgeye kültürel bir hava da katmıştır. Köy halkının başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır; nektarin ise köyün en önemli bahçe ve ekonomik ürünlerinden biri kabul edilir. Köyde gürgen, meşe, kızılağaç ve akçaağaç gibi türlerin bulunduğu gür orman manzaraları yer alır; çevresinde yemyeşil ovalar ve berrak pınarlar görülür. İlkbahar ve yaz aylarında yabani bitkilerin kokusu ve rengârenk çiçekler havayı doldurur, sabah sisi ise ortama rüya gibi bir görünüm verir. Kiyapi çevresi, Hirkan ormanlarında gezinmek, dağ manzaralarını fotoğraflamak ve orman yollarında yürüyüş yapmak için uygun bir yerdir; sonbaharda rengârenk dökülen yapraklar ve serin havasıyla doğa severler için ideal bir ortam sunar.

Güzelliklerine rağmen Kiyapi köyü de doğal afetlerin zararından kurtulamamıştır. Bunların en şiddetlilerinden biri, 1394 yılı Mehr ayının 16'sı Perşembe günü köyü kasıp kavuran korkunç fırtınaydı. Saatte 70 kilometre hızındaki fırtına, yumurta ve pinpon topu büyüklüğündeki dolularla birlikte ağır hasara yol açtı. Evlerin yüzde 90'ından fazlası yüzde 30 ile 60 arasında yıkıldı ve narenciye bahçeleri tamamen yok oldu. Hatta bölgedeki çok sayıda yaban hayvanı ve kuş, fırtınanın şiddetiyle telef oldu; bu acı olay hâlâ köylülerin hafızasındadır. Kiyapi'ye ulaşmak için Sari'den Sari-Kiyaser yoluna girip yaklaşık 55 kilometre gittikten sonra Dudange bağlantı yoluna ve Kiyapi köyüne doğru ilerleyebilirsiniz. Yol asfalttır ancak dağlık ve virajlı kesimleri vardır, bu nedenle dikkatli sürüş önerilir. Kiyapi'yi ziyaret etmek için en iyi zaman ilkbahar ve yaz başıdır; çünkü doğa en yemyeşil halindedir ve hoş bir havayla karşılaşırsınız. Lütfen ziyaret sırasında belirlenmiş yoldan çıkmayın, çöplerinizi aşağıya taşıyın ve yaban hayatına ile bitki örtüsüne zarar vermeyin; böylece bölgenin güzel doğası gelecek kuşaklar için korunmuş olur.