Asiyab Harabe Şelalesi

Asiyab Harabe Şelalesi, Doğu Azerbaycan Eyaleti'nin doğal ve tarihî cazibe noktalarından biridir. Culfa'dan Merend'e giden yol üzerinde, İran-Ermenistan sınırının yakınında yer alır. Azerbaycan Türkçesinde «Harabа Dirmen» (Xarabа Dəyirman) adıyla bilinen bu şelale, Aras Nehri kıyısında akar ve yemyeşil bir vadinin içinde konumlanmıştır. Şelaleye bu adın verilmesinin sebebi, yanında eski bir değirmenin kalıntılarının bulunmasıdır; bu değirmen, suyun sürekli akışı sayesinde bir zamanlar buğday ve arpa öğütmek için kullanılırdı.

Asiyab Harabe Şelalesi, yosun ve su bitkileriyle kaplı kayalıklardan dökülen küçük ve büyük su akıntılarından oluşur. Yaklaşık yüksekliği 10 ila 15 metredir; ancak 20 metre genişliğindeki kayalık yüzeyi çok sayıda su akıntısıyla kaplanmış olup güzel ve özel bir görünüm oluşturur. Şelalenin kaynağı, Arasbaran'ın batısındaki Dizmar bölgesinde, yüksekliği 3400 metreyi aşan Kiyamaki Dağı eteklerindeki berrak bir pınardan beslenir. Şelalenin çevresini incir ağaçları, yoğun yosunlar ve su bitkileri sarmış, yemyeşil ve göz alıcı bir manzara ortaya çıkarmıştır. Ayrıca kış mevsiminde şiddetli soğuk ve buzlanma nedeniyle kaya parçalarının düşme ihtimali vardır; bu yüzden ziyaret sırasında güvenlik kurallarına uymak ve yerel uyarılara dikkat etmek şarttır.

Şelaleye ulaşmak için Tebriz'den veya Merend'den Merend-Culfa yoluna girip Hadişehir (Alemdar Gerger) üçyoluna varabilirsiniz. Buradan toprak bir yan yola girerek yaklaşık 27 kilometre toprak yolda ilerledikten sonra (veya üçyolundan 8 kilometre sonra) şelalenin otoparkına ulaşırsınız. Buradan basamaklı ve patika bir güzergâh üzerinden 20-30 dakikalık hafif bir yürüyüş sizi vadiye ve şelalenin eteğine ulaştırır. Şelale alanında turistlerin rahatı için otopark, çardak, tuvalet ve küçük gıda satış büfeleri gibi olanaklar bulunmaktadır. Ziyaret için en iyi zaman, doğanın en güzel hâlinde olduğu ilkbahar ve yaz mevsimleridir; ayrıca sonbahar mevsimin sıcak renklerini izlemek için, kış ise kayalıkların ve şelale gövdesinin buzla kaplanışını ve büyüleyici kış manzaralarını görmek için tavsiye edilir.