Heşt Behişt Sarayı

Heşt Behişt Sarayı, İsfahan'daki Safevi dönemi mimarisinin en güzel ve en tanınmış örneklerinden biridir ve «Bülbül Bahçesi» adlı manzarası güzel bir bahçenin ortasında yer alır. Saray, Hicri kameri 1080 yılında, Safevi Şahı Süleyman döneminde inşa edilmiştir. İki katlı yapısı, zarif kemerleri, mukarnas işçiliği ve göz kamaştıran iç süslemeleriyle Safevi dönemi sanatının ve ihtişamının büyüleyici bir görünümünü sergiler. Yapının mimarisi İsfahan üslubuyla biçimlenmiştir ve o dönemden beri «Heşt be Heşt» ve «Heşt der Behişt» gibi adlarla da anılmaktadır.

İki katlı köşk, kendine özgü bir plana sahiptir ve İsfahan mimari üslubunda inşa edilmiştir; o dönemin sanat şaheserleri arasında sayılır. Bitki ve hayvan motifli rengârenk çinilerden ince ayna işlemelerine, duvar resimlerinden oyma ahşap sütunlara kadar değerli süslemeler, yapının iç ve dış mekânına göz alıcı bir görünüm kazandırmıştır. Sarayın yapısı «Heşt Behişt» planına göre tasarlanmıştır: merkezde bir mekân ve onu çevreleyen sekiz oda yer alır; dış cephede ise görkemli eyvanlar ve güzel kemerli nişler dikkat çeker. Kaçar döneminde bu yapı bir süreliğine Hümayun Medresesi'ne dönüştürülmüş ve İsfahan'ın ilk modern eğitim merkezine ev sahipliği yapmıştır.

Heşt Behişt Köşkü, bir zamanlar büyük Nakş-ı Cihan Bahçesi'nin bir parçası olan geniş bir bahçenin içinde bulunur. Bu bahçe başlangıçta I. Şah İsmail döneminde yapılmış, sonraki dönemlerde, özellikle I. Şah Abbas zamanında, farklı parçalara bölünmüştür. Heşt Behişt Sarayı'nın içinde yer aldığı Bülbül Bahçesi, Şah Safi döneminde zaten mevcuttu; II. Şah Abbas ve Şah Süleyman zamanında ise daha fazla ağaç dikilerek güzelliği artırılmıştır. Bu yapının, şahın haremindeki gözde eşlerden sekizinin ikametgâhı olduğuna, bunların dördünün birinci katta, diğer dördünün ikinci katta kaldığına inanılır.

Heşt Behişt Sarayı'na ulaşım çok kolaydır; yapı Şehit Racai Parkı'nın içinde yer alır ve Siyoseh Köprüsü ile Çaharbağ-ı Abbasi Caddesi'nden birkaç dakikalık yürüyüşle ulaşılabilir. Ayrıca İmam Hüseyin metro istasyonu ve BRT otobüs hatları da yakınındadır. Bu tarihi yapıyı gezmek genellikle bir ila iki saat sürer. Gezi için en uygun zaman ilkbahar ve yaz mevsimleridir; yine de sonbahar ve kışta da bahçenin ve sarayın mimarisinin büyüleyici manzarası meraklılarına eşsiz bir güzellik sunar.