Müeyyedi Buz Deposu (Yahdan-ı Müeyyedi)

Müeyyedi Buz Deposu (Yahdan-ı Müeyyedi), Kerman şehrinde, Müeyyedi Mahallesi'nde ve Şehid Kâmyab (Ebu Hamid) Caddesi üzerinde yer alır. Adını, bu yapının suyunu sağlayan Müeyyedi kanatından (kanat: yeraltı su kanalı) alır. Safevi döneminin sonlarında inşa edilen bu tarihi yapı, özgün mimarisi ve Kerman'ın çöl bölgesinde büyük bir buzhane olarak kullanılması sayesinde bugün İran'ın ulusal eserlerinden biri sayılmaktadır.

Müeyyedi Buz Deposu'nun mimarisi birkaç ana bölümden oluşur: yüksek sur, merkezi depo, buz taşıma koridoru ve buz ambarı. Yapımında kullanılan malzemeler, ısı yalıtımı görevi gören kerpiç ve çamur harçtır. Konik çatı ve gölge düşüren yüksek duvarlar, doğrudan güneş ışığını en aza indirecek ve yapının iç havasını serin tutacak şekilde tasarlanmıştır. Eskiden Müeyyedi kanatının suyu buz deposunun havuzuna yönlendirilir, geceleri buz oluşur, ardından yılın sıcak mevsimlerinde saklanıp kullanılırdı.

Müeyyedi Buz Deposu'na ulaşmak için Kerman şehir merkezinden Müeyyedi Mahallesi ve Şehid Kâmyab Caddesi yönüne gidin; yerel yönlendirme tabelaları da sizi tarihi yapıya ulaştırır. Ziyaret için en iyi zaman, havanın ılıman olduğu ve görüş koşullarının daha iyi olduğu ilkbahardan sonbahar başına kadar olan dönemdir. Sorumlu bir ziyaret; kapatılmış bölümlere girmemeyi, yapının kerpiçlerine dokunmamayı, yüksek duvarlardan uzak durmayı ve alana çöp bırakmamayı içerir; böylece bu değerli eser gelecek nesiller için de korunur.