Kadiri Evi

Reşt'in önde gelen tarihî yapılarından biri ve Pehlevi döneminden günümüze kalan eserlerden olan Kadiri Evi, Sebze Meydan'ın doğu kenarında, Ehtesab çıkmaz sokağının sonuna yakın bir yerde bulunur. Gilan Valisi Muhammedveli Han Tonekaboni Sepehdar tarafından yaptırılan bu ev; ahşap iskeleti ve yapı sistemi, lambri kaplama tavanı, kiremit dış kaplaması ve Rus ladini (nerad) ahşabından kapı ve pencereleriyle, İran'ın kuzeyindeki tarihî kent mimarisinin seçkin bir örneği sayılır. Kadiri Evi, Hicri Şemsi 1367 yılındaki yangında hasar görmüş, ancak yapılan restorasyonlarla hâlâ özgün ve tarihî görünümünü korumaktadır; 1379 yılından itibaren de 2686 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kayıtlıdır.

Bu tarihî ev iki katlıdır; zemin kat kışlık oturma yeri, yüksek tavanlı ve eyvanlı ikinci kat ise yazlık oturma yeri olarak tasarlanmıştır; böylece sıcak mevsimlerde ferah bir hava akımı sağlanır. Taş döşeli basamakları, çeşitli ağaç ve çalılarıyla ana avlu hoş ve göz alıcı bir görünüm oluşturmuş, arka avlu ise daha özgün ve eski havasını korumuştur. Evin içi çiçekli kuşlu alçı süslemeler, aynalı işlemeler ve ahşap ursi pencerelerle bezenmiştir; ikinci katın orta salonu Pehlevi ve Kaçar mimarisinin özgün güzelliklerinden oluşan bir koleksiyonu sergiler. Restorasyondan sonra bu ev, tarihî güzelliğinin yanı sıra araştırmacıların ve öğrencilerin yararlandığı restorasyon, mimari ve halk bilimi alanında uzmanlaşmış bir kütüphaneye de sahiptir. Reşt'teki Kadiri Evi, 1369'dan 1381'e kadar Gilan Kültürel Miras Genel Müdürlüğü'nün binası olarak kullanıldı; kurum yeni binasına taşındıktan sonra ise bu müdürlüğün araştırma birimi olarak değerlendirildi.

Kadiri Evi'ni ziyaret etmek isteyen turistler Reşt'teki Sebze Meydan'dan ve belediyenin kültürel yaya yolundan geçebilir, çıkmaz sokağın kısa yolunu yürüdükten sonra evin tarihî atmosferini ve güzel avlularını gezebilirler. Ziyaret saatleri mesai saatleriyle sınırlıdır; ziyaretçiler sorumlu turizm ilkelerine uyarak yapıya ve iç mekâna zarar vermekten kaçınmalıdır. Bu tarihî evin ziyareti, Sebze Meydan Parkı'nda gezinti ve kültürel yaya yollarında yürüyüşle birleştiğinde, eski Reşt'in mimarisini, tarihini ve kentsel atmosferini bütünüyle deneyimleme fırsatı sunar.