Âb Esk Köyü

Âb Esk Köyü, Mazenderan Eyaleti'ne bağlı Amol ilçesinin Lariceân bölgesinde yer alan önemli ve tarihî köylerden biridir. Bala Lariceân kırsal bölgesinde, Herhaz yolu güzergâhında bulunur. Köy, Tahran'a yaklaşık 90 kilometre, Amol'a ise 76 kilometre uzaklıktaki Alborz Dağları'nın kuzey yamaçlarında, Demavend Zirvesi'nin yakınında yer alır. Âb Esk, Taberi halkından oluşan yerli nüfusu ve Mazenderanca konuşan insanlarıyla özgün ve köklü bir kültürel kimliğe sahiptir. Özel coğrafi konumu, Herhaz Nehri'nin varlığı ve dağların arasında yer alması, bu köyü İran'ın kuzeyindeki önemli doğa ve şifa turizmi destinasyonlarından biri hâline getirmiştir.

Turistik cazibe açısından Âb Esk; mineralli sıcak su kaynakları, Herhaz Nehri ve çevresindeki dağ doğasıyla büyük bir üne sahiptir. Bölgedeki sayıları yaklaşık 9'u bulan kaynak, mineral ve kükürt bileşimleri içerir; cilt, eklem ve solunum yolu hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Bunların en önemlilerinden biri, kansızlığın tedavisi için tavsiye edilen Âb-ı Ferengi (demirli su) kaynağıdır. Ayrıca yaklaşık 370 metre uzunluğundaki Âb Esk Mağarası, doğal vadiler, güzel Eskuş yaylası, taş kale ve İmamzade Ali, İmamzade Asğar ve İmamzade Fazıl gibi dinî ziyaret yerleri köyün diğer önemli cazibe noktalarıdır. Bunun yanı sıra heyelan sonucu oluşan İmamzade Ali Gölü, bölgenin kendine özgü doğal manzaralarından biri sayılır. Geleneksel «Berfçal» (kar çukuru) âdeti de köyün en önemli kültürel etkinliklerinden biridir; kökleri Büveyhoğulları dönemine uzanır ve hâlâ yerel halkın katılımıyla düzenlenmektedir.

Âb Esk Köyü'ne ulaşmak için Herhaz yolu ve Tahran–Amol güzergâhı kullanılmalıdır. Köy bu ana yolun kenarında yer alır ve asfalt yoldan kolayca ulaşılabilir. Âb Esk Mağarası'na ve çevredeki dağlık bölgelere giden yol yürüyüş gerektirir ve belirli düzeyde dağcılık hazırlığı ister. Köyü ziyaret etmek için en iyi zaman ilkbahar ve yaz mevsimleridir; bu dönemde bölgenin doğası en yeşil hâlindedir ve sıcak su kaynakları serin dağ havasında turistlere dinlendirici bir deneyim sunar. Âb Esk gezisinde çevrenin temiz tutulması, kaynaklara zarar verilmemesi ve yerel kültüre saygı gibi sorumlu doğa turizmi ilkelerine uymak, bu değerli doğal ve şifalı bölgenin korunması için büyük önem taşır.