Kırk Kız Kulesi

Kırk Kız Kulesi (Çehel Duhteran), Damgan'da Selçuklu döneminden günümüze ulaşan en önemli tarihî yapılardan biridir ve hicri kameri takvimle 5. yüzyıla kadar uzanır. Bu değerli eser, Ebu Şuca Isfahani'nin emriyle hicri kameri 446 yılında inşa edilmiş ve 83 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Kulenin İmamzadeler Muhammed ve Cafer avlusunda yer alması, çevrenin dinî işlevinin yanı sıra bu komplekse tarihî ve mimari bir görünüm de katmıştır. Bazı rivayetler «Kırk Kızlar» adını İslam öncesi inançlara bağlasa da yapının asıl işlevi büyük olasılıkla bir aile türbesi olmasıdır.

Yaklaşık 15 metre yüksekliğindeki ve silindirik yapıdaki bu tuğla kulenin iç çapı yaklaşık 5,5 metre, dış çapı ise 7,8 metreye yakındır. Dış cephesi iki ana bölümden oluşur: sade tuğla işçiliğine sahip alt bölüm ile Kûfî hatlı bir kitabe ve süslemeli tuğla şeritlerle bezenmiş üst bölüm. Kulenin tepesindeki konik kubbe ona özel bir görünüm kazandırır ve Tuğrul Kulesi gibi Selçuklu dönemine ait diğer türbe kulelerle benzerlikler taşır. Yapının eşsiz özelliklerinden biri tuğla örgüsüdür; öylesine hassas ve zarif işlenmiştir ki sanki harç kullanılmadan inşa edilmiş gibi görünür. Kulenin içinde de sahibinin kimliği bilinmeyen, sade ve alçıdan yapılmış bir mezar bulunur; yapının aile türbesi olarak kullanılmış olabileceği tahmin edilmektedir.

Kırk Kız Kulesi'ne ulaşmak için Semnan yönünden Damgan şehrine girdikten sonra Şehid Müftah Caddesi'ne girilebilir; Şüheda Meydanı'ndan geçip İmam Humeyni Bulvarı boyunca devam edildiğinde kule sol tarafta görülür. Bölgenin yarı çöl kuşağında yer alan iklim koşulları nedeniyle bu cazibe merkezini ziyaret etmek için en uygun zaman yılın ılıman mevsimleri, özellikle ilkbahar ve sonbaharın başlarıdır. Bu tarihî eseri ziyaret ederken çevrenin temiz tutulması, yapıya zarar verilmemesi ve çevresindeki dinî mekâna saygı gösterilmesi gibi sorumlu turizm ilkelerine uymak, bu değerli mirasın gelecek nesillere de aktarılabilmesi için şarttır.