Mir Haydar Türbesi (Gurhane)

Gurhane adıyla da bilinen Mir Haydar Türbesi, Kerman ilinde, Jiroft ilçesi sınırları içinde, Esfendeqe bölgesinde, bu bölgenin bahçeleri ve kırsal alanları arasında yer alır. Bu tarihî eser, Jiroft şehir merkezine nispeten uzak bir mesafede bulunur ve Kerman'ın güneyindeki en eski tarihî bölgelerden birinin kalbinde, sakin ve doğal bir ortamda şekillenmiştir. Dağ eteğinde ve havası güzel bir bölgede yer alması, yapıya tarihî değerinin yanı sıra turizm açısından da özel bir cazibe kazandırmıştır.

Bu türbe Safevi dönemine atfedilir ve dönemin tanınmış mutasavvıflarından Mir Haydar Mehni'ye aittir. Yapı, dış cephede sekizgen, iç mekânda ise dörtgen planlı özgün bir mimariye sahiptir; hassas bir geometrik dönüşümle kubbeli bir yapıya ulaşır. İki katlı eyvanlar, düzenli kemerli nişler, çift kabuklu kubbe ile tuğla ve alçı süslemeler, bu eseri Safevi dönemi dinî ve türbe mimarisinin değerli bir örneği haline getirmiştir. İç mekânda ayrıca mermer mezar taşları ile nesta'lik ve nesih hatlı kitabeler görülür; bunlar bu yapı topluluğunun manevi ve tarihî konumunu gösterir. Yapı, 1 Farvardin 1345 tarihinde, 532 kayıt numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir.

Mir Haydar Türbesi'ne, Jiroft ilçesinden Esfendeqe bölgesine giden yollarla ulaşılabilir; bölgeye girdikten sonra yerel yollar sizi türbe alanına yönlendirir. Bu tarihî eseri ziyaret etmek için en iyi zaman, bölgenin havasının daha ılıman olduğu ve çevredeki doğanın en güzel hâlini aldığı ilkbahar ile sonbaharın başlangıcıdır. Eserin ulusal sicile kayıtlı olması nedeniyle kültürel mirasın korunma ilkelerine uymak, yapının süslemelerine zarar vermemek ve tarihî ortamın huzurunu korumak gerekir.