Yeşil Köşk

Şahvend Köşkü ve Taş Köşk adlarıyla da bilinen Yeşil Köşk, Tahran'ın en tanınmış tarihi yapılarından biri ve Sa'dabad Kültür ve Tarih Külliyesi'nin en değerli köşklerinden biridir. Köşk, Sa'dabad külliyesinin kuzeybatısında, en yüksek noktasının üzerinde, Zaferaniye bölgesinde ve Şemiranat ilçesinde yer alır; Alborz Dağları'na ve Tahran şehrine bakan eşsiz manzarasıyla benzersiz bir konuma sahiptir. Köşkün bugünkü yapısı, 1301-1307 Hicri Şemsi yılları arasında Rıza Şah'ın emriyle, seçkin İranlı mimarlar ve sanatçılar tarafından tasarlanıp inşa edilmiş ve Sa'dabad külliyesinde hizmete açılan ilk köşk olmuştur. Dış cephede Zencan'daki Hamse madeninden çıkarılan yeşil renkli taşların kullanılması, yapının "Yeşil Köşk" ya da "Taş Köşk" adıyla ünlenmesine yol açmıştır; bugün de Pehlevi dönemi mimarisinin en belirgin örneklerinden biri sayılır.

İran ve Avrupa mimarisini göz alıcı biçimde harmanlayan Yeşil Köşk, özgün İran sanatlarından oluşan değerli bir koleksiyonu barındırır. İnce ayna işçiliğiyle süslü Ayna Salonu, sanatlı alçı oymalar, Üstat Hüseyin Behzad'ın tezhipleri, nefis hatem işleri, Meşhed'de dokunmuş meşhur 70 metrelik halı ve değerli sanat eserleri, köşkün en dikkat çekici bölümleri arasındadır. Saray mobilyaları, zarif Avrupa porselen ve kapları, 18. yüzyıla ait tarihi masalar ve farklı dönemlere ait sanat eserleri de bu külliyenin kültürel değerini artırmıştır. Muhammed Rıza Şah döneminde köşk, seçkin yabancı konukların konaklama yeriydi; Jimmy Carter, Ürdün Kralı Hüseyin ve Yunanistan'ın eski kralı Konstantin gibi isimler burada kalmıştır. Bugün Yeşil Köşk, Sa'dabad külliyesinin en önemli müzelerinden biri olarak İran tarihine, mimarisine, sanatına ve kültürüne ilgi duyanların gözde durağıdır.

Yeşil Köşk'ü ziyaret etmek için Veliasr Caddesi, Şehid Fallahi Caddesi (Zaferaniye) ya da Tecriş Meydanı üzerinden Sa'dabad külliyesine girilebilir; girişten sonra yön tabelaları veya külliyenin iç ulaşım servisi ile köşke ulaşılır. En yakın metro istasyonu Tecriş istasyonudur; buradan sonrası taksi veya Derbend hattı otobüsleriyle devam edilebilir. Hoş havası, Sa'dabad bahçelerinin yemyeşil görünümü ve güzel dağ manzarası nedeniyle ilkbahar ve sonbahar, bu tarihi külliyeyi ziyaret etmek için en uygun mevsimlerdir. Ayrıca bu değerli mirasın gelecek nesiller için de korunabilmesi adına ziyaret sırasında tarihi eserlere dokunmamanız, yeşil alanlara zarar vermemeniz, belirlenen güzergâhların dışına çıkmamanız ve alanı kirletmemeniz önerilir.