Leştan Kalesi

Leştan Kalesi, Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Bender Lenge ilçesindeki tarihi eserlerden ve turistik cazibe merkezlerinden biridir. Şahinkuh Dağı'nın tepesinde, Barçah Köyü'nün yakınında yer alır. Kale, Bender Lenge'nin yaklaşık 6 kilometre kuzeydoğusunda bulunur ve geçmişte çevreyi ve bölgenin bağlantı yollarını gözetlemeye olanak veren yüksek ve doğal bir konuma sahiptir. Kale yapı topluluğu yaklaşık 15 hektarlık bir alana yayılmıştır ve doğal bir kayalığın üzerinde kurulmuştur; bu kayalığın bazı bölümlerinde taş duvarlar ve doğal yamaçlar bulunur. Leştan Kalesi, 1385 yılında 16316 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Bugün surlarının, kulelerinin, duvarlarının ve yerleşim izlerinin kalıntıları, İran'ın güneyindeki geniş bir tarihi yerleşimin görüntüsünü sunmaktadır.

Leştan Kalesi'nin önemi yalnızca askeri bir kalenin kalıntılarıyla sınırlı değildir; mevcut bulgular, bu yapı topluluğunun farklı tarihi dönemlerde kullanıldığını göstermektedir. Kalenin kesin kuruluş tarihi hakkında farklı görüşler vardır; ancak arkeolojik incelemeler, Sasani döneminin sonlarına ve İslami dönemin başlarına ait eserlerin bulunduğunu, ayrıca yapının Safevi dönemi de dahil olmak üzere sonraki İslami dönemlerde yeniden kullanıldığını ortaya koymaktadır; tarihi kaynaklarda da kale için Hicri kameri 904 tarihi anılmıştır. Kale alanında 37'den fazla konut yapısı ve büyüklü küçüklü 93'ten fazla su sarnıcı tespit edilmiş; ayrıca çok sayıda mezarlık, erzak deposu ve kayaya oyulmuş mekânlar da görülmektedir. Çevredeki yüksekliklerde bulunan taş dakmeler (ölü gömme yapıları), savunma surları ve yuvarlak kuleler, kalenin kuzey girişi ve çeşitli bölümlerdeki oyma izleri, Leştan'ı tarih, arkeoloji ve askeri mimariyle ilgilenenler için çekici kılan özelliklerdir. Leştan Kalesi ile Bender Kenk'teki Portekiz Kalesi arasında yeraltı yollarının bulunduğuna dair rivayetler de vardır, ancak bugün bu tünellerden görülebilir bir iz kalmamıştır.

Leştan Kalesi'ne ulaşmak için Bender Lenge'den Barçah Köyü yönüne gitmek, ardından yola Şahinkuh'un eteklerine ve tepenin kuzey kesimine doğru devam etmek gerekir. Kalenin doğal kayalık yapısı nedeniyle doğu, güney ve batı kesimlerine ulaşım daha zordur; kale yüzeyine çıkışta asıl ve geçilmesi güç yol kuzey taraftan geçer. Bu nedenle yüksek kesimleri ziyaret etmek için uygun ayakkabı, fiziksel hazırlık ve kaygan taşlara ile doğal uçurumlara karşı dikkat gerekir. Bender Lenge iklimindeki yoğun sıcak ve yüksek nem göz önünde bulundurulduğunda, sonbahar ve kış ile ilkbahar başındaki serin günler ziyaret için daha uygun zamanlardır. Ziyaret sırasında yapıların dengesiz bölümlerine tırmanmaktan, sarnıçlara ve dakmelere girmekten, tarihi kalıntılara zarar vermekten veya alandaki eşyaları yerinden oynatmaktan kaçınılmalı ve bu tarihi ve doğal alanın gelecekteki ziyaretler için korunması amacıyla çevreye çöp bırakılmamalıdır.