Sabalan Zirvesi Tırmanışı

Taftan, İran'ın en önemli yarı aktif yanardağı ve ülkenin güneydoğusundaki en yüksek zirvedir. Taftan'ın volkanik kraterlerinden püsküren kükürt gazı, dağcılar için çekici ve görülmeye değer bir manzaradır. Bu zirvenin tırmanış güzergâhında sığınak ve uygun olanaklar bulunur; Sistan ve Belucistan Eyaleti'nin en yüksek zirvesi olarak Simurg Projesi listesinde de yer alır. Yanardağın son püskürmesi 6900 yıl önce gerçekleşmiştir ve o zamandan beri bu zirve duman ve kükürt gazı salmaya devam etmektedir. "Taftan" adı, sıcaklık anlamına gelen yerel "Tapat" sözcüğünden gelmektedir. Taftan Dağları'nın en önemli zirvesi "Madarkuh" adını taşır ve volkanik kraterlere ile kükürtlü gazlara yakınlığıyla bilinir. Madarkuh Zirvesi'nin yüksekliği yaklaşık 3920 metredir; çevresinde Sobh Zirvesi ve Ziyaret (Çehel Ten) Zirvesi adlı, Madarkuh'tan çok fazla yükseklik farkı olmayan iki zirve daha bulunur. Ancak yaklaşık 3930 ila 3940 metre yüksekliğiyle Ziyaret Zirvesi, Taftan Dağı'nın en yüksek zirvesi sayılır. Taftan'ın iki kolu vardır; kuzeybatı kolunda yer alan Nerkuh Zirvesi ise bu bölgenin daha az tırmanılan diğer zirvelerinden biridir. Taftan Dağı yamaçlarının bitki örtüsü dağ çalıları, arjan (yabani badem türü), dağ bademi, ılgın ve siyah odun (siyeçub) ile kekik, hindiba, ravent ve nane gibi otlardan oluşur. Kurt ve çakal da bölgenin hayvanları arasındadır. Taftan'a tırmanmak için en iyi zaman, hava koşullarının ve sıcaklığın ılımlı ve dağcılığa uygun olduğu ilkbaharın ilk yarısıdır. Taftan Zirvesi'nin yakınında Daryaser adlı üç göl bulunur; kuzeydeki iki göl sığ ve tatlı sulu iken üçüncü göl tuzlu ve daha derindir.

Sabalan, Azerbaycan Türkçesindeki adıyla «Savalan», 4.811 metre yüksekliğiyle Demavend ve Alamkuh'tan sonra İran'ın üçüncü yüksek zirvesi sayılır. Dağın eteğindeki doğal kaplıcalar, güzel ve benzersiz doğası ile buzulların ve kalıcı karın Alvares kayak pistinin kurulmasına imkân vermesi, bölgenin en önemli cazibe merkezleri arasındadır. Talış dilinde «Selfon» adıyla bilinen Sabalan Zirvesi, 19496/12 numarasıyla ülkenin Ulusal Doğal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Bazı yerel halkın inanışına göre Sabalan Dağı, Zerdüşt'ün peygamberlik görevini aldığı yerdir; hatta Nietzsche'nin ünlü eseri «Böyle Buyurdu Zerdüşt»'te de Zerdüşt'ün Sabalan Dağı'ndan inişine değinilir. Bu nedenle burası, bölge halkı, özellikle yerliler ve göçebe aşiretler arasında özel bir kutsallığa sahiptir. Hatta bazıları, bu kadim peygamberin mezarının da bu dağda bulunduğuna inanır. Sabalan'ın toplam üç ünlü zirvesi vardır. Sabalan'ın en yüksek zirvesi «Sultan» adıyla tanınır. Diğer iki zirvenin adı ise «Heram» ve «Kesra»'dır. Bölgenin bir bakıma Sabalan'ın simgesi sayılabilecek bir diğer cazibesi de kartal biçimindeki doğal bir kayadır. Kartal anlamına gelen «Kartal» adıyla da bilinen bu kaya, Sabalan Zirvesi'nin batı yüzünde, sığınağın yanında yer alır. Sabalan'ın diğer özelliklerinden biri de zirvenin üst kısmında bulunan oval biçimli göldür; bu göl bölgenin önemli turistik cazibelerinden sayılır.