غار زرین

غار آهکی زرین غار یکی از زیباترین غارهای کشف‌شده در استان زنجان است که در 35 کیلومتری شهرستان خدابنده و در ضلع غربی جاده ترانزیتی زنجان–همدان واقع شده است. این غار مشرف به روستای زرین‌رود و بین دو روستای داش‌بلاغ و آق‌بلاق قرار دارد و در مسیر غارهای معروف علیصدر و کتله‌خور جای گرفته است. زرین غار در اسفندماه سال 1384 و پس از وقوع زلزله‌ای در منطقه، توسط اهالی شناسایی و به کارشناسان گزارش شد. نخستین بازدید رسمی در اردیبهشت 1385 توسط هیئتی از کوهنوردان استان زنجان و با همراهی یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی صورت گرفت.

این غار فقط یک ورودی دارد و پس از عبور از دالان‌های تنگ و صعب‌العبور، مسیرهای شیبدار و چاه‌های عمودی عمیقی تا عمق تقریباً 165 متر ادامه دارد. داخل غار، قندیل‌های آهکی درخشان (استالاکتیت و استالاگمیت)، ستون‌ و تونل‌های متعددی وجود دارد و چندین دریاچه‌ زیرزمینی با عمق از 1 تا 40 متر در آن شکل گرفته‌اند. فضای داخلی غار در بخش‌های مختلف دارای ارتفاع‌های متفاوت است و در برخی نقاط تنگ و تاریک می‌شود، به‌گونه‌ای که تنها به‌صورت سینه‌خیز می‌توان عبور کرد. قسمت‌های ابتدایی غار خشک هستند اما با پیشروی به قسمت‌های پایین‌تر، چشمه‌هایی با آب بسیار سرد و قابل شرب نمایان می‌شوند. این چشمه‌ها ارتباط بین طبقات فوقانی و تحتانی غار را برقرار می‌کنند. با وجود مسیر طولانی، به دلیل جریان داشتن هوا، تنفس درون غار دشوار نیست.

ورود به غار فقط برای غارنوردان حرفه‌ای دارای تجهیزات کامل مثل هارنس، طناب، نور و تخصص فنی امکان‌پذیر است؛ مسیر برای عموم بازدیدکنندگان توصیه نمی‌شود. این غار دارای ساختار همزمان خشکی و آبی بوده و ثبت آن به‌عنوان میراث طبیعی ملی استان (اثر شماره 892) نشان‌دهنده اهمیت ژئومورفولوژیک و طبیعی آن است.