روستای زرگر

روستای زرگر (رومانو)، واقع در دهستان بشاریات شرقی از توابع شهرستان آبیک در استان قزوین، در حدود 115 کیلومتری غرب تهران و 22 کیلومتری غرب شهر آبیک قرار دارد. ویژگی متمایز این روستا، جمعیت آن با اصالت رومانیایی و زبان گفتاری‌شان است؛ اهالی زرگر به گویش «زرگری» یا «رومانو» صحبت می‌کنند که شاخه‌ای از زبان رومانی است. این مسئله زرگر را به یکی از معدود روستاهای ایران تبدیل کرده که زبان، فرهنگ و ریشه‌هایی از جامعه روما کولی‌ها یا مردمان جابه‌جاشوندهٔ اروپا را در خود حفظ کرده است.

مردم زرگر با چشمانی آبی یا سبز، قامت بلند و چهره‌ای ترکیبی از آریایی و اروپایی تبار، به سه زبان رومانو، فارسی و ترکی مسلط‌اند. زبان رومانو، که زبان مادری آن‌هاست، گویشی هندواروپایی است و معمولاً با خطی شبیه لاتین نوشته می‌شود؛ اگرچه خود اهالی اذعان دارند که به‌صورت رسمی و رایج با خط فارسی هم می‌نویسند و ماجرای نگارش به لاتین بیشتر شبیه افسانه است. فعالیت‌های روزمره اهالی شامل کشاورزی، دام‌داری، زنبورداری و تولید محصولات خانگی مانند ماست، دوغ و نان به‌صورت سنتی است. فرهنگ میهمان‌نوازی و سنت‌های بومی‌شان نیز از جمله شاخص‌های بارز فرهنگی‌شان است: نواختن ساز چوگور، پذیرایی با آیرانه‌سی (دوغ و کره سرد)، و آوازه‌خوانی با عنوان "عمو کتاب" از سنت‌های زنده در این روستا هستند.

در نزدیکی روستا، چشمه‌ای به نام «نوپلِکس» وجود دارد که در باورهای محلی جایگاه اسطوره‌ای دارد. مردم معتقدند اسفندیار، پهلوان شاهنامه، در این چشمه غسل کرده و رویین‌تن شده است، اما به‌دلیل بستن چشمانش در هنگام غسل، از آن ناحیه آسیب‌پذیر مانده و سرانجام در نبرد با رستم شکست خورده است. این داستان افسانه‌ای، اگرچه از نظر تاریخی قابل اثبات نیست، اما نشان‌دهنده‌ی غنای باورهای اسطوره‌ای و پیوند آن با طبیعت پیرامونی در فرهنگ بومی روستای زرگر است.

برای دسترسی، می‌توانید از تهران مسیر آزادراه تهران–کرج و سپس کرج–قزوین را طی کرده، پس از رسیدن به آبیک، حدود 15 کیلومتر دیگر در آزادراه کرج–قزوین پیش بروید تا به یک راه فرعی برسید؛ از آنجا با ورود به مسیر فرعی به‌راحتی به روستای زرگر می‌رسید. زیباترین فصل برای بازدید، بهار و تابستان است که طبیعت سرسبز و پرطراوت منطقه، همراه با کوهستان‌ها و مزارع گندم چشمنواز، تجربه‌ای بی‌نظیر می‌سازد. بازدیدکنندگان برای پاسداشت اصالت و طبیعت روستا شایسته است از مداخله در زندگی روزمره ساکنان خودداری کرده، با نهایت احترام رفتار کنند و از اقداماتی همچون ایجاد سر و صدا، آلوده‌سازی محیط یا بی‌اعتنایی به فرهنگ بومی به‌طور جدی پرهیز نمایند.