سرآب نیلوفر

سرآب نیلوفر دریاچه‌ای کوچک، اما بسیار بااهمیت و پرآوازه در حدود 20 کیلومتری شمال‌غرب شهر کرمانشاه، در روستای سرآب نیلوفر در دامنه کوه کماجار واقع شده است. این دریاچه‌ی طبیعی در فهرست میراث طبیعی ایران به‌عنوان پنجاه‌وپنجمین اثر ملی ثبت شده که اهمیت اکولوژیکی و گردشگری آن را برجسته می‌کند.

در گذشته، این دریاچه پوشیده از نیلوفرهای آبی بود؛ نیلوفرهایی که در فصل‌های گرم با غنچه‌ها و برگ‌هایشان، سطح آب را پوشانده و منظره‌ای خیره‌کننده ایجاد می‌کردند. عمق این دریاچه در مناطق مختلفی تا بیش از 32–33 متر می‌رسد و دارای چشمه‌ها، منابع آب زیرزمینی، و حتی غارهای زیرآبی است. آب زلال و معدنی آن شرایط مناسبی برای رشد نیلوفرهای آبی فراهم می‌آورد و در فصول بارانی، زیبایی آن دوچندان می‌شود.

سرنوشت تلخ نیلوفرهای آبی سرآب، داستانی از تأثیر بحران‌های زیست‌محیطی بر طبیعت است. از میانه دهه 1380، به‌دلیل خشکسالی و برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی، چشمه‌های این سرآب خشک و گل‌های نیلوفر از بین رفتند. در سال 1395 با تلاش یک کارگر محلی و همکاری دانشگاه رازی، تلاش‌هایی برای احیای نیلوفرها صورت گرفت و چند بوته بازکاشت شد. با این حال، در مرداد 1401 اعلام شد که به علت کم‌آبی شدید، نیلوفرهای تازه‌کاشته‌شده نیز از بین رفته‌اند.

برای دسترسی به این دریاچه، از کرمانشاه می‌توان به‌سمت بلوار دولت‌آباد یا کمربندی شهر حرکت کرده و پس از حدود 20 تا 22 کیلومتر به منطقه سنجابی و دریاچه برسید. امکانات رفاهی مثل پارکینگ، سرویس بهداشتی، نمازخانه، آلاچیق، بوفه و مسیر دوچرخه‌سواری در اطراف فراهم شده تا بازدیدکنندگان از تجربه‌شان بیشتر لذت ببرند. فصل بهار و اوایل تابستان (به‌ویژه اردیبهشت تا تیر) بهترین زمان برای بازدید است؛ زمانی که گل‌های نیلوفر در آب خودنمایی می‌کنند و منظره‌ای رؤیایی ایجاد می‌شود. در این فصول، پرندگان مهاجر نیز به‌ویژه در زمستان به اطراف سرآب مهاجرت می‌کنند که آن را به مقصدی مناسب برای پرنده‌نگری تبدیل می‌سازد.