غار خونیک یکی از غارهای طبیعی شناخته‌شده در استان خراسان جنوبی، شهرستان قاینات است که در حدود 20–25 کیلومتری جنوب شهر قاین و شمال‌شرق روستای خونیک واقع شده‌ است. این غار در نزدیکی بافت کوهستانی و بیابانی منطقه قرار دارد و به‌دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش در مجاورت ارتفاعات و دره‌های اطراف، یکی از نمونه‌های غارهای طبیعی جنوب‌شرق ایران به‌شمار می‌رود. این غار یکی از محوطه‌های مهم پیشاتاریخی منطقه به شمار می‌آید و آثار سکونت انسانی در آن از دوران پارینه‌سنگی میانه تا عصر اسلامی شناسایی شده است. ابزارهای سنگی به‌دست‌آمده از این غار متعلق به دوره موسترین هستند و قدمتی در حدود 30 هزار سال دارند که شباهت زیادی با ابزارهای شناخته‌شده این دوره در فلات ایران دارند. بخش زیادی از این یافته‌ها در اثر ریزش لایه‌های داخلی غار بر اثر زلزله نمایان شده‌اند که خود مؤید قدمت و اهمیت باستان‌شناسی این محوطه است.

پوشش گیاهی پیرامون غار معمولاً خشک و بیابانی است، با گیاهان مقاوم به خشکی که در پستی‌های اطراف دیده می‌شوند، و به‌دلیل شرایط اقلیمی کویر، بارش کم و دمای بالا در تابستان از ویژگی‌های اصلی منطقه‌اند. غار خونیک دارای دهانه‌ای به عرض حدود 2 متر است و فضای داخلی آن تقریباً 1٫5 متر طول و 3 متر عرض دارد. برخی منابع ارتفاع دهانه غار را حدود 80 متر بالاتر از کف دره ذکر کرده‌اند. دیواره‌های غار از سنگ‌های آهکی توروس تشکیل شده‌اند که جلوه‌ای خاص و طبیعی به فضای داخلی داده‌اند. نخستین گمانه‌زنی‌های باستان‌شناسی در این غار منجر به کشف انواع تیغه‌های سنگی تراش‌خورده شد که توسط انسان‌های پارینه‌سنگی میانه ساخته شده بودند و از نظر فرم و تکنیک، تطابق کامل با فرهنگ موسترین دارند.

دسترسی به غار از شهر قاین به سمت روستای خونیک امکان‌پذیر است و پس از رسیدن به روستا، با طی مسیر کوتاهی در جاده فرعی و سپس پیاده‌روی چند دقیقه‌ای در مسیر شیب‌دار و سنگلاخی می‌توان به دهانه غار رسید. در گویش محلی، این غار با نام «اشکفت خونیک» شناخته می‌شود که واژه «خونیک» به معنای خنک بودن هواست و به جریان همیشگی هوای سرد از دهانه غار اشاره دارد. بر اساس باورهای محلی، این غار در گذشته پناهگاه انسان‌های اولیه بوده و حتی در روزهای گرم سال نیز هوایی خنک دارد؛ ویژگی‌ای که سبب شده مردم منطقه آن را مکانی کهن، رازآلود و مرتبط با زندگی نیاکان خود بدانند. بهترین زمان برای بازدید از این غار فصل بهار و پاییز است که هوا معتدل‌تر بوده و شرایط برای پیاده‌روی و کاوش راحت‌تر است. در بازدید از این غار رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه مانند احترام به محیط طبیعی، جمع‌آوری زباله‌ها و عدم آسیب به ساختار غار اهمیت دارد.