مدرسه غیاثیه خرگرد

مدرسه غیاثیه خرگرد یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی ایران و از برجسته‌ترین یادگارهای دوره تیموریان است که در روستای خرگرد، حدود 5 کیلومتری شهر خواف در استان خراسان رضوی قرار دارد. این مدرسه که در نیمه نخست قرن نهم هجری قمری به دستور خواجه غیاث‌الدین پیر احمد خوافی، وزیر شاهرخ تیموری، ساخته شد، از قدیمی‌ترین مدارس ایران به شمار می‌رود و در تاریخ 15 دی 1310 با شماره ثبت 126 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. طراحی این بنای باشکوه توسط دو تن از بزرگ‌ترین معماران عصر تیموری، استاد قوام‌الدین شیرازی و غیاث‌الدین شیرازی، انجام شده و امروزه یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی و معماری شرق ایران محسوب می‌شود.

مدرسه غیاثیه نمونه‌ای کم‌نظیر از معماری آذری و هنر دوره تیموری است که با نقشه چهارایوانی، صحن مرکزی مستطیل‌شکل، دو طبقه، 32 حجره، هشت فضای گنبددار و ایوان‌هایی با ارتفاع حدود 11 متر ساخته شده است. تلفیق هنرمندانه آجر و کاشی‌های معرق، کتیبه‌های خوشنویسی، مقرنس‌کاری‌های ظریف، نقوش هندسی و اسلیمی، گچ‌بری‌های نفیس و بادگیرهای تعبیه‌شده در بنا، این مدرسه را به یکی از کامل‌ترین نمونه‌های معماری آموزشی ایران تبدیل کرده است. شباهت چشمگیر کاشی‌کاری‌های این بنا با مسجد گوهرشاد و همچنین وجود دیوارنوشته‌های تاریخی متعلق به دوره‌های مختلف، بر ارزش فرهنگی و هنری آن افزوده و مدرسه غیاثیه را به یکی از مهم‌ترین آثار پژوهشی معماری اسلامی ایران تبدیل کرده است.

برای بازدید از مدرسه غیاثیه باید از شهر خواف وارد جاده خواف به تربت حیدریه شوید و پس از حدود 5 کیلومتر به روستای خرگرد برسید که این بنای تاریخی در مرکز روستا قرار دارد. بهترین زمان بازدید از این اثر تاریخی، فصل بهار، اوایل پاییز و اواخر زمستان است که آب‌وهوای منطقه معتدل‌تر بوده و شرایط مناسبی برای بازدید فراهم می‌شود. هنگام بازدید از مدرسه، از لمس تزئینات، کاشی‌های تاریخی، کتیبه‌ها و دیوارنوشته‌های ارزشمند خودداری کرده و با رعایت اصول گردشگری مسئولانه، در حفظ این میراث گران‌بهای معماری ایران سهیم باشید.