روستای آبقه

روستای آبقه که با نام ابقه نیز شناخته می‌شود، از روستاهای بخش مرکزی شهرستان تایباد در استان خراسان رضوی است و در دهستان کرات قرار دارد. این روستا در فاصله حدود ۴۵ کیلومتری شهرستان تایباد و در دامنه کوه‌های سرخر واقع شده است. موقعیت کوهپایه‌ای، برخورداری از منابع آبی و پیشینه سکونت در این منطقه، آبقه را به یکی از آبادی‌های مهم شهرستان تایباد تبدیل کرده است. نام محلی این روستا در گویش مردم منطقه به صورت «اَوقَه» تلفظ می‌شود و احتمال دارد با واژه آبگاه به معنای محل تجمع یا جوشش آب ارتباط داشته باشد؛ برداشتی که با وجود چشمه‌ها و قنات‌های متعدد در پیرامون آن نیز تناسب دارد.

یکی از ویژگی‌های شاخص روستای آبقه، برخورداری از مجموعه‌ای از قنات‌های قدیمی است که نقش مهمی در تأمین آب منطقه داشته‌اند. از جمله این قنات‌ها می‌توان به سنگانجه، ملخ‌آب، سیسته‌وی، پتو و کلان اشاره کرد. همچنین قنات نادری از قنات‌های تاریخی این روستا به شمار می‌رود که قدمت آن به دوره نادرشاه افشار نسبت داده شده است. در کنار این جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، آبقه آثار ارزشمندی را در خود جای داده که از جمله آن‌ها می‌توان به آب‌انبار، قلعه آبقه، مقبره شیخ ابواسحاق، قلعه کهنه نادری، زیارتگاه آبقه، حمام قدیمی و محوطه تاریخی آسیاباد اشاره کرد. تعدادی از این آثار در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند و در کنار چشم‌اندازهای کوهستانی و مناظر طبیعی اطراف، ظرفیت گردشگری تاریخی و روستایی این منطقه را افزایش داده‌اند.

برای دسترسی به روستای آبقه می‌توان از شهرستان تایباد وارد جاده آسفالته تایباد به کرات شد و مسیر را از طریق کوه‌آباد به سمت پشته و آبقه ادامه داد. با توجه به موقعیت کوهپایه‌ای روستا و برخورداری از آب‌وهوای کوهستانی، فصل بهار و اوایل پاییز از زمان‌های مناسب بازدید از این منطقه به شمار می‌روند؛ در این دوره‌ها شرایط آب‌وهوایی برای گشت‌وگذار در بافت روستا، بازدید از آثار تاریخی و تماشای چشم‌اندازهای طبیعی مناسب‌تر است. هنگام بازدید نیز بهتر است از ورود به حریم قنات‌ها و بناهای تاریخی بدون مجوز خودداری شود، زباله‌ها در طبیعت رها نشوند و آرامش زندگی روزمره ساکنان روستا مورد احترام قرار گیرد.