کاروانسرای شاه‌عباسی آهوان یکی از بناهای تاریخی ارزشمند استان سمنان است که در منطقه کوهستانی آهوان، در مسیر ارتباطی سمنان به دامغان قرار دارد. این کاروانسرا در فاصله حدود 36 کیلومتری سمنان واقع شده و در محدوده گردنه آهوان، در کنار مسیر تهران-مشهد قرار گرفته است. منطقه آهوان از نواحی کوهستانی شرق سمنان به شمار می‌رود و به دلیل قرارگیری در مسیر تاریخی رفت‌وآمد مسافران و زائران، از گذشته اهمیت ویژه‌ای داشته است. در اطراف این منطقه روستاهای پایکوهی و کلاته‌هایی قرار دارند که با باغ‌ها، کشتزارها و استخرهای آبیاری، جلوه‌ای متفاوت به چشم‌انداز منطقه بخشیده‌اند. کاروانسرای شاه‌عباسی آهوان در تاریخ 5 اردیبهشت 1356 با شماره 1373 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این کاروانسرای آجری در دوره صفوی و در سال 1097 هجری قمری، در زمان شاه سلطان حسین صفوی، در مسیر زیارتی سمنان به مشهد ساخته شد و با وجود انتساب نام آن به شاه عباس، از بناهای دوره شاه سلطان حسین به شمار می‌رود. کاروانسرا دارای معماری چهارایوانی است و 34 حجره در اطراف حیاط مرکزی آن قرار گرفته‌اند که در گذشته برای استراحت و اقامت کاروانیان مورد استفاده قرار می‌گرفتند. بنا همچنین دارای دو شاه‌نشین است که یکی بر فراز ورودی اصلی و دیگری در بخش مقابل آن قرار گرفته و دو حیاط کوچک‌تر نیز در دو طرف ورودی اصلی ساخته شده است؛ ویژگی‌ای که این کاروانسرا را از بسیاری از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند. در کنار کاروانسرای شاه‌عباسی، کاروانسرای سنگی انوشیروانی نیز در منطقه آهوان قرار دارد و مجموعه این دو بنای تاریخی، اهمیت تاریخی منطقه را بیشتر کرده است. اهمیت کاروانسرای آهوان تنها به معماری و پیشینه آن محدود نمی‌شود؛ این بنا در 26 شهریور 1402 به همراه کاروانسرای سنگی آهوان و 52 کاروانسرای تاریخی دیگر در قالب پرونده «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

برای دسترسی به کاروانسرای شاه‌عباسی آهوان باید از مسیر جاده سمنان به دامغان و محور تهران-مشهد به سمت منطقه آهوان حرکت کرد؛ کاروانسرا در نزدیکی بزرگراه امام رضا و مقابل پمپ بنزین آهوان قرار دارد و دسترسی به آن از مسیر اصلی جاده امکان‌پذیر است. با توجه به شرایط آب‌وهوایی منطقه، تابستان‌های آهوان معتدل و ییلاقی و زمستان‌های آن سرد است؛ بنابراین فصل‌های بهار، تابستان و اوایل پاییز شرایط مناسب‌تری برای بازدید و گشت‌وگذار در منطقه دارند. هنگام بازدید از این اثر تاریخی باید از آسیب‌رساندن به دیوارها و بخش‌های معماری بنا، جابه‌جایی یا برداشتن مصالح و ایجاد آلودگی در محوطه خودداری کرد. همچنین در صورت گشت‌وگذار در طبیعت اطراف، بهتر است از مسیرهای مشخص حرکت شود و زباله‌ای در محیط باقی نماند تا چشم‌انداز طبیعی و ارزش تاریخی منطقه برای بازدیدکنندگان آینده نیز حفظ شود.