کاروانسرای سنگی آهوان
یادگار کهن راه تاریخی سمنان به دامغان در دستهبندی جاذبهکاروانسرای سنگی آهوان که با نام کاروانسرای انوشیروانی آهوان نیز شناخته میشود، یکی از بناهای تاریخی منطقه آهوان در استان سمنان است که در حدود 42 کیلومتری شرق سمنان و در محدوده سردسیر آهوان، در مسیر میان سمنان و دامغان قرار دارد. این منطقه از گذشته به دلیل قرارگیری در یکی از مسیرهای مهم ارتباطی به سمت خراسان اهمیت داشته و کاروانها و مسافران برای عبور از این ناحیه کوهستانی و سردسیر از بناهای اقامتی آن استفاده میکردند. ساختمان کاروانسرا از سنگ و ملات ساروج ساخته شده و بقایای آن امروزه در کنار کاروانسرای شاهعباسی آهوان قرار دارد. موقعیت جغرافیایی و پیشینه طولانی این بنا، کاروانسرای سنگی آهوان را به یکی از جاذبههای تاریخی قابل توجه در محدوده سمنان تبدیل کرده است.
درباره تاریخ ساخت کاروانسرای سنگی آهوان دیدگاههای مختلفی وجود دارد و برخی پژوهشگران آن را از بناهای دوره ساسانی دانستهاند، در حالی که ارنست هرتسفلد این بنا را به دوره زیاریان و انوشیروان زیاری نسبت داده است؛ در نتیجه، بهتر است قدمت بنا را با توجه به این دیدگاههای تاریخی، از بناهای بسیار کهن منطقه دانست. این کاروانسرا در دورههای مختلف، از اوایل دوره اسلامی تا دوره ایلخانی، مورد استفاده و مرمت قرار گرفته و به دلیل اهمیت راه ارتباطی آهوان، بارها تعمیر شده است. بنا در اصل دارای حیاطی مستطیلشکل، چهار ایوان و اتاقهایی در اطراف حیاط بوده و برای مقابله با سرمای شدید منطقه، در طراحی ورودی آن دالانهایی در نظر گرفته شده بود تا از ورود مستقیم هوای سرد به بخشهای داخلی جلوگیری شود. امروزه بخش زیادی از ساختمان از بین رفته و بیشتر دیوارهای پیرامونی، بخشی از دالان ورودی و تودههایی از سنگهای باقیمانده از بنا قابل مشاهده است. در دوره صفوی، با ساخته شدن کاروانسرای شاهعباسی در مجاورت این بنای قدیمی، بهتدریج اهمیت و رونق کاروانسرای سنگی کاهش یافت. این کاروانسرا نیز در 26 شهریور 1402 همراه با کاروانسرای شاهعباسی آهوان و دیگر کاروانسراهای مجموعه «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
برای دسترسی به کاروانسرای سنگی آهوان باید از محور سمنان به دامغان به سمت منطقه آهوان حرکت کرد؛ این بنا در حدود 42 کیلومتری شرق سمنان و در نزدیکی کاروانسرای شاهعباسی آهوان قرار دارد و دسترسی به منطقه از مسیر جاده اصلی امکانپذیر است. با توجه به سردسیر بودن منطقه، زمستانها با سرمای شدید و احتمال بارش برف همراه است و برای بازدید شرایط مناسبی ندارد؛ بنابراین اواخر بهار، تابستان و اوایل پاییز زمان مناسبتری برای بازدید از بنا و گشتوگذار در منطقه به شمار میرود. از آنجا که بخشهای زیادی از کاروانسرا تخریب شده است، هنگام بازدید باید از جابهجایی سنگها، بالا رفتن از دیوارهای باقیمانده یا وارد کردن هرگونه آسیب به بقایای بنا خودداری کرد. همچنین بهتر است در طبیعت اطراف از مسیرهای مشخص حرکت شود و زباله یا اثری از حضور گردشگران در محیط باقی نماند تا بقایای این بنای تاریخی و چشمانداز طبیعی منطقه آهوان حفظ شود.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.