روستای زرقان جغتای

زرقان روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان جغتای در استان خراسان رضوی است که در فاصله حدود 15 کیلومتری شهر جغتای قرار دارد. این روستا از سکونتگاه‌های شناخته‌شده شهرستان جغتای به شمار می‌رود و بر روی مخروط‌افکنه امتداد رشته‌کوه‌های جغتای شکل گرفته است. مردم زرقان به زبان فارسی با گویش خراسانی صحبت می‌کنند و کشاورزی و دامپروری از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی اهالی هستند. وجود ارتفاعات، رودخانه‌ها، دره‌ها و چشم‌اندازهای طبیعی در کنار پیشینه تاریخی روستا، زرقان را به مقصدی مناسب برای علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی و بازدید از بافت‌ها و آثار تاریخی روستایی تبدیل کرده است.

زرقان علاوه بر طبیعت چشم‌نواز، پیشینه‌ای تاریخی و فرهنگی دارد که بخش‌هایی از آن در آثار و روایت‌های محلی بازتاب یافته است. نام این روستا در سفرنامه هوتم شیندلر، که در دوره قاجار از منطقه عبور کرده، آمده و در آن از زرقان به‌عنوان روستایی برخوردار از زمین‌های زراعی، درختان گردو و میوه و یک معدن مس در نزدیکی آن یاد شده است. از آثار تاریخی روستا می‌توان به بقایای برج‌های دوقلو، قلعه سِریان و مسجدهای قدیمی بالاده و کوچه‌باغ بالا اشاره کرد. برج‌های دوقلو در گذشته، بنا بر روایت اهالی، برای دیده‌بانی و آگاهی‌رسانی هنگام حمله راهزنان استفاده می‌شدند و گفته می‌شود از طریق راهی زیرزمینی به یکدیگر ارتباط داشته‌اند که امروزه تنها بخش‌هایی از یکی از آن‌ها باقی مانده است. خانه‌های گلی نیز جلوه‌ای از معماری و فرهنگ سنتی روستا را به نمایش می‌گذارند. در کنار این آثار، سد زرقان، رودخانه سرآسیاب، رودخانه نِوِز، رودخانه کِلب قاسم، علی کودَر، دوُری ری و اِمبروتی از دیگر دیدنی‌های طبیعی و پیرامونی روستا هستند. گردو مهم‌ترین محصول زرقان محسوب می‌شود و انگور، شیره انگور، بادام، هندوانه، عسل و سیب نیز در این منطقه تولید می‌شوند و بخشی از ظرفیت فرهنگی و گردشگری روستا را شکل می‌دهند.

برای دسترسی به زرقان باید از مسیر جغتای در استان خراسان رضوی حرکت کرد و پس از طی حدود 15 کیلومتر به روستا رسید؛ مسیرهای پیرامون روستا نیز دسترسی به بخش‌هایی از رودخانه‌ها، دره‌ها، ارتفاعات و چشم‌اندازهای طبیعی منطقه را فراهم می‌کنند. با توجه به آب‌وهوای معتدل کوهستانی و وجود رودخانه‌ها و پوشش طبیعی، فصل‌های بهار و تابستان، به‌ویژه زمان‌هایی که طبیعت منطقه سرسبزتر است، برای گشت‌وگذار و طبیعت‌گردی در زرقان مناسب‌تر هستند. هنگام بازدید از طبیعت روستا، بهتر است از آسیب‌زدن به پوشش گیاهی، آلوده‌کردن رودخانه‌ها و محیط اطراف و تخریب آثار تاریخی خودداری شود و زباله‌ها نیز از منطقه خارج شوند تا چشم‌انداز طبیعی و میراث فرهنگی زرقان برای ساکنان و بازدیدکنندگان آینده حفظ شود.