روستای صور

روستای تاریخی صور از توابع بخش مرکزی شهرستان بناب در استان آذربایجان شرقی و در دهستان بناجوی شمالی قرار دارد و حدود 24 تا 25 کیلومتر با مرکز شهرستان بناب فاصله دارد. این روستا در موقعیتی کوهستانی و در دره‌های تنگ پای‌کوهی دامنه‌های جنوبی سهند شکل گرفته و رودخانه‌ای از میان بافت روستا عبور می‌کند و آن را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند. کوه دوزلاغ در شمال، کوه پلی‌گونی در شرق و کوه فرهادداش در جنوب شرقی روستا قرار گرفته‌اند. صور با قدمتی حدود سه هزار سال، از روستاهای تاریخی و زنده منطقه به شمار می‌رود و معماری صخره‌ای آن در تاریخ 17 بهمن 1379 با شماره 3086 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. ارتفاع روستا حدود 2414 متر از سطح دریا گزارش شده و به دلیل موقعیت کوهستانی، زمستان‌هایی سرد و برفی و تابستان‌هایی ملایم و خنک دارد.

مهم‌ترین ویژگی روستای صور، معماری صخره‌ای و دست‌کند آن است؛ به‌گونه‌ای که خانه‌های آجری و مسکونی امروزی بر فراز فضاهای صخره‌ای و زیرزمینی قدیمی ساخته شده‌اند. این ساختار در گذشته مجموعه‌ای از فضاهای دست‌کند شامل اتاق‌های نشیمن، آغل، انبار، طاقچه، سکو، دالان و راهروهای ارتباطی بوده و برخی واحدها از طریق مسیرهای زیرزمینی به فضاهای مجاور ارتباط داشته‌اند. در بسیاری از این فضاها، پلان‌های مدور یا بیضی، سقف‌های گنبدی و روزنه‌های کوچک برای ورود نور دیده می‌شود و آثار تراش ابزارهای ابتدایی همچنان در بخش‌هایی از سنگ‌ها قابل مشاهده است. چشمه‌ای نسبتاً پرآب در مرکز روستا قرار دارد و قنات زیرزمینی نیز از گذشته برای آب‌رسانی مورد استفاده بوده است. در پیرامون روستا علاوه بر معماری صخره‌ای، جاذبه‌هایی مانند غارهای طبیعی و باستانی، تپه‌های باستانی، قبرستان‌های تاریخی، طبیعت بکر، منطقه سرسبز توران‌دره‌سی و چشم‌انداز دامنه‌های جنوبی سهند قرار دارد و غارهای چاخمارخلار و قویونلار نیز از دیگر ظرفیت‌های طبیعی منطقه محسوب می‌شوند.

دسترسی به روستای صور از شهرستان بناب امکان‌پذیر است و روستا در حدود 24 تا 25 کیلومتری شمال شرقی بناب قرار دارد؛ مسیر دسترسی از محدوده شهری بناب به سمت نواحی کوهستانی ادامه پیدا می‌کند و پس از عبور از روستاهای منطقه به صور می‌رسد. با توجه به ارتفاع زیاد، اقلیم سرد کوهستانی و زمستان‌های طولانی، بهار و تابستان مناسب‌ترین زمان برای بازدید از روستا، تماشای طبیعت و گشت‌وگذار در بافت تاریخی آن است؛ به‌ویژه فصل بهار که دامنه‌های اطراف از پوشش گیاهی و گیاهان دارویی برخوردار می‌شوند. هنگام بازدید از معماری صخره‌ای باید از دست‌کاری، تخریب یا ورود بدون اجازه به فضاهای حساس خودداری کرد و در طبیعت نیز از رهاکردن زباله، آسیب‌زدن به پوشش گیاهی و برهم‌زدن آرامش ساکنان روستا پرهیز کرد. خرید محصولات کشاورزی و صنایع دستی از اهالی نیز می‌تواند به حمایت از اقتصاد محلی کمک کند.