روستای گیاهدان

روستای گیاهدان از توابع بخش مرکزی شهرستان قشم در استان هرمزگان است و در دهستان حومه قرار دارد. این روستا در حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلومتری شهر قشم و پس از درگهان واقع شده و از روستاهای شناخته‌شده جزیره قشم به شمار می‌رود. گیاهدان اگرچه در میان مردم جزیره و گردشگران بیشتر به‌عنوان محل خرید لوازم خانگی و برقی شناخته می‌شود، اما در کنار این ویژگی، از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی ارزشمندی نیز برخوردار است. این روستا برخلاف بسیاری از مناطق جزیره قشم دسترسی مستقیم به ساحل و دریا ندارد و به‌واسطه پیشینه تاریخی و وجود آثار طبیعی و تاریخی، مقصدی قابل توجه برای علاقه‌مندان به گردشگری فرهنگی و طبیعت‌گردی محسوب می‌شود. 

یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی گیاهدان، سد درهاش است که آثار برجامانده از آن به دوره مادها نسبت داده شده است. این سد در هنگام بارندگی و جمع شدن آب، چشم‌اندازی متفاوت و دیدنی ایجاد می‌کند و به همین دلیل مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. گیاهدان همچنین دارای آب‌انبارهای قدیمی متعددی است و در اطلاعات ارائه‌شده، وجود ۲۲ آب‌انبار قدیمی در روستا ذکر شده است. از دیگر جاذبه‌های طبیعی منطقه می‌توان به کوه‌های مریخی کورکوراکوه یا کُرکُرکُن اشاره کرد که در شرق روستا قرار دارند و ساختار عمومی آن‌ها شامل تپه‌ماهورهایی عمدتاً از جنس مارن است که بر اثر فرسایش ناشی از جریان آب‌های سطحی، دره‌ها و تنگه‌هایی در میان آن‌ها شکل گرفته است. نهر دست‌کند پرتقالی‌ها نیز در ابتدای مسیر قرار دارد و از دیگر جلوه‌های مسیر بازدید به شمار می‌رود. علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و طبیعی، آداب و رسوم محلی مانند مراسم قبله دعا یا نماز باران و آیین‌های سنتی عروسی از جمله «سرهو» و «عزبا» نیز بخشی از فرهنگ و هویت اجتماعی گیاهدان را تشکیل می‌دهند.

برای رسیدن به محدوده سد درهاش و مناظر طبیعی اطراف آن، حدود ۱۰ دقیقه رانندگی در مسیر خاکی از روستا لازم است و پس از رسیدن به نزدیکی سد، حدود ۱۵ دقیقه پیاده‌روی برای دسترسی به مناظر بکر و کوه‌های اطراف انجام می‌شود. بهترین زمان بازدید از سد درهاش، زمانی است که پس از بارندگی آب در آن جمع شده باشد؛ زیرا در این شرایط چشم‌انداز طبیعی ویژه‌ای ایجاد می‌شود. با توجه به اطلاعات، در زمان بازدید پس از بارندگی باید احتمال حضور پشه‌ها را نیز در نظر گرفت و وسایل لازم برای محافظت در برابر آن‌ها همراه داشت. با توجه به بکر بودن طبیعت و وجود ساختارهای فرسایشی در منطقه، حفاظت از این چشم‌اندازهای طبیعی اهمیت زیادی دارد. گردشگران باید از رها کردن زباله، آسیب‌زدن به پوشش طبیعی و تخریب عوارض زمین خودداری کنند و هنگام بازدید نیز با حفظ مسیرهای موجود، کمترین آسیب را به محیط طبیعی وارد کنند.