مسجد لنبان

مسجد لنبان یکی از بناهای تاریخی اصفهان است که در محله قدیمی لنبان، در خیابان دکتر بهشتی و خیابان مسجد لنبان قرار دارد. بنای کنونی مسجد در دوره شاه سلیمان صفوی و بر روی بقایای مسجدی قدیمی‌تر ساخته شده که پیشینه آن به قرن هشتم هجری می‌رسد. در منابع تاریخی، از مسجد لنبان با نام قدیمی «بکرات» نیز یاد شده و برخی منابع آن را از نخستین مساجد اصفهان دانسته‌اند. این بنا در تاریخ ۲۹ آذر ۱۳۱۶ با شماره ۲۹۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و در دوره‌های مختلف نیز تعمیر و بازسازی شده است؛ به همین دلیل، مسجد امروزی ترکیبی از آثار متعلق به دوره‌های پیش از صفوی، صفوی و دوره‌های بعدی را در خود جای داده است.

از بخش‌های ارزشمند مسجد لنبان می‌توان به گچ‌بری‌های باقی‌مانده از دوره پیش از صفویه و لوح‌های کاشی‌کاری دوره صفوی اشاره کرد که برخی از آن‌ها تاریخ ۱۰۸۰ هجری قمری دارند. کتیبه‌های سردر مسجد نیز از عناصر تاریخی مهم بنا هستند و کتیبه‌ای مربوط به تعمیرات دوره شاه سلیمان صفوی، با تاریخ ۱۰۸۰ هجری قمری، در بالای ورودی قرار دارد؛ کتیبه سردر دیگری نیز مربوط به سال ۱۲۵۶ هجری قمری است. منبر چوبی معروف به «منبر صاحب‌الزمان» با تاریخ ۱۱۱۴ هجری قمری، یکی از نفیس‌ترین آثار چوبی دوره صفوی به شمار می‌رود. مسجد همچنین دارای گنبدهای فیروزه‌ای با تزئینات اسلیمی و گل‌وبوته و مناره‌ای کوتاه است و در زیر تالار بزرگ آن در گذشته نهر آب جریان داشته و سردابه‌ای نیز ساخته شده بود. سقاخانه لنبان و سنگاب تاریخی آن نیز از دیگر عناصر قابل توجه این مجموعه هستند.

برای دسترسی به مسجد لنبان باید به محله تاریخی لنبان در بخش غربی اصفهان رفت و از خیابان دکتر بهشتی وارد خیابان مسجد لنبان شد. قرارگیری مسجد در بافت تاریخی شهر این امکان را فراهم می‌کند که بازدید از آن با گشت‌وگذار در محله‌های قدیمی و دیگر جاذبه‌های تاریخی غرب اصفهان همراه شود. بهار و پاییز، با توجه به شرایط آب‌وهوایی مناسب‌تر اصفهان، زمان مطلوب‌تری برای پیاده‌روی و بازدید از بافت تاریخی شهر هستند. هنگام بازدید نیز باید با توجه به کاربری مذهبی مسجد، زمان مناسب را انتخاب کرد و از ایجاد مزاحمت برای نمازگزاران، لمس تزئینات و آسیب رساندن به عناصر تاریخی بنا خودداری کرد.