دریاچه سد زیردان

سد زیردان در استان سیستان و بلوچستان و در فاصله حدود 60 کیلومتری از قصرقند و 140 کیلومتری شمال چابهار واقع شده است. این سد بر روی رودخانه فصلی کاجو ساخته شده و از مهم‌ترین زیرساخت‌های آبی منطقه محسوب می‌شود. عملیات ساخت آن با هدف ذخیره‌سازی سیلاب‌ها و تأمین آب کشاورزی، شرب و صنعت انجام گرفت و در سال 1390 به بهره‌برداری رسید. سد زیردان سومین سد بتن غلتکی ایران است که با طراحی مدرن و مهندسی دقیق، موفق به دریافت لوح طرح برتر بتنی کشور نیز شده است.

در اطراف دریاچه سد زیردان، پوشش گیاهی منطقه شامل گونه‌هایی نظیر کنار، کهور، خرزهره، تاغ و گز است که با اقلیم گرم و نیمه‌خشک جنوب شرق ایران سازگارند. از نظر جانوری نیز، این منطقه محل حضور گونه‌های مهمی همچون گاندو (تمساح پوزه‌کوتاه ایرانی)، روباه شنی، شغال، خرگوش، کبک، تیهو و سایر پرندگان بومی و مهاجر است. وجود گاندو در حوضه رودخانه کاجو به این منطقه اهمیت زیست‌محیطی ویژه‌ای بخشیده است و آن را به یکی از زیستگاه‌های شاخص تمساح ایرانی در کشور تبدیل کرده است.

برای دسترسی به سد زیردان، می‌توان از مسیر چابهار به سمت قصرقند حرکت کرد و پس از طی حدود 60 کیلومتر وارد مسیر سد شد. بهترین زمان بازدید از این منطقه، ماه‌های خنک‌تر سال یعنی پاییز و زمستان است که هوای ملایم‌تری بر منطقه حاکم است. با توجه به اهمیت زیستی و اقتصادی این سد، رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه از جمله خودداری از آلودگی محیط، ورود به حریم زیستگاه گاندو و حفظ پوشش گیاهی، برای پایداری و حفظ منابع طبیعی منطقه ضروری است.