Ensari Evi

Ensari Evi, Urmiye şehrinin değerli tarihi yapılarından biridir ve İmam Hüseyin Meydanı'nda (Gül Üsti Meydanı olarak bilinir) yer almaktadır. Bu ev, Kaçar döneminde, Hicri Şemsi 1330 ile 1334 yılları arasında inşa edilmiş olup o dönemin konut mimarisinin dikkat çekici bir örneği sayılır. Yapının ilk sahibi Babek Cafari'dir. Onun vefatından sonra ev, kızı Bedrülmülk'e ve eşi Seyfullah Han Ensari'ye devredilmiş ve o zamandan bugüne «Ensari Evi» adıyla anılmaktadır. Bu eser, tarihi ve mimari değeri nedeniyle İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiş olup Batı Azerbaycan Eyaleti'ndeki dikkate değer kültürel yapılardan biri sayılır.

Mimari açıdan Ensari Evi, kuzey cephesinde dörtgen planlı, iki katlı bir yapıdır ve merkezinde geniş bir avlu bulunur. Yapımında taş, tuğla, kerpiç, çorak (balçık duvar), ahşap tavan, alçı sıva ve tahta kullanılmıştır; çatısı ise samanlı çamurla yalıtılmıştır. Dış cephesi, turkuaz sırlı tuğlaların çerçeveleri ve yedi renkli çinilerle süslenmiş olup yapıya güzel bir görünüm kazandırmıştır. Restorasyon sırasında yapının bazı bölümlerinin kültürel faaliyetlere ayrılması için çaba gösterilmiştir; ayrıca 1383 yılından itibaren alanın bir İran bahçesine dönüştürülmesi de gündemde olmuştur. Bu evin önemli özelliklerinden biri, Urmiye'nin ilk kız okulu olarak kullanılmasıdır; evin bir bölümü okula ayrılmıştı ve Urmiye'nin eski kuşak hanımlarının birçoğu bu okulda eğitim görmüştür.

Ziyaretçiler, ulaşım için Medeni Caddesi'ndeki İmam Hüseyin (Gül Üsti) Meydanı'na, Medeni 2 üzerindeki Ensari Sokağı'na gidebilirler. Ziyaret için en iyi zaman genellikle havanın daha ılıman ve hoş olduğu ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Yapının mevcut durumu göz önüne alındığında sorumlu bir ziyaret büyük önem taşır: yapının korunması, cephe ve çinilere zarar verilmemesi ve alanın temizliğine özen gösterilmesi önemli noktalardır. Ensari Evi'nin mevcut durumu bir ölçüde endişe vericidir ve bazı kaynaklar yapının terk edilmişliği ve yıpranmışlığı konusunda uyarıda bulunmuştur.