Komişan Mağarası

Gomişan Mağarası adıyla da bilinen Komişan Mağarası, Neka ilçesine bağlı Komişan köyünde, Sari–Gürgan yolunun hemen yakınında yer almaktadır. Bu tarihî mağara, Hotukeş dağlarının eteklerinin tam kalbinde bulunur ve yaklaşık 11 bin yıllık bir geçmişe sahiptir; bu da onu Mazenderan'daki insanın ilk köy yerleşim bölgelerinden biri yapar. Mağaranın girişi kuzeye doğru açılır; yaklaşık 6 metre genişliğe ve iç kısmında 15 metreye varan yüksekliğe sahiptir. Mağara, açık deniz seviyesinden 45 metre yükseklikte yer almaktadır.

Komişan Mağarası'nın iç mekânı iki ana koldan oluşur ve şimdiye kadar yapılan arkeolojik kazılarda 40 bin kemik parçası, 30 bin taş alet ve hatırı sayılır miktarda çanak çömlek bulunmuştur. Araştırmalar, bu bölgedeki ilk insanların M.Ö. altıncı bin yılda mağara yaşamını terk edip Abbasabad Tepesi gibi köy yerleşimlerini seçtiklerini göstermektedir. Mezolitik, Epipaleolitik ve Neolitik dönemlere ait arkeolojik buluntular, Komişan Mağarası'nı insanın mağara yaşamından köy yaşamına geçiş sürecinin incelenebileceği en önemli yerlerden biri haline getirmiştir. Bu nedenle mağara, 16 Mehr 1379 tarihinde 2797 sicil numarasıyla İran'ın ulusal eserlerinden biri olarak tescil edilmiştir.

Komişan Mağarası'na Neka ilçesi üzerinden, yaklaşık 4-5 kilometrelik bir yol katederek ulaşılabilir. Mağaraya giriş ücretsizdir; ancak tarihî önemi ve alanın hassasiyeti nedeniyle çevreye tam saygı göstermek, kazı yapmamak ve iç yapısına zarar vermemek gerekir. Ziyaretçiler mağaranın çevresindeki doğada gezebilir ve bu bölgenin el değmemiş güzelliklerinden yararlanabilir; ancak toprağı kazmaya yönelik her türlü girişim ya da bulunan eserlere müdahale, antik mirasa zarar verebilir.